Bliskosciowy tata - kompleksowy blog parentingowy https://bliskosciowytata.pl/category/komunikacja/ Blog o rodzicielstwie bliskości, komunikacji i podróżach Wed, 12 Feb 2025 21:29:27 +0000 pl-PL hourly 1 https://wordpress.org/?v=7.1.2 https://bliskosciowytata.pl/wp-content/uploads/2022/01/Bliskosciowy-tata-logo-150x150.png Bliskosciowy tata - kompleksowy blog parentingowy https://bliskosciowytata.pl/category/komunikacja/ 32 32 Tak! Zrób to! https://bliskosciowytata.pl/tak-zrob-to/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=tak-zrob-to Wed, 12 Feb 2025 21:18:29 +0000 https://bliskosciowytata.pl/?p=30495 Człowiek uczy się na błędach… I chociaż wielokrotnie chcielibyśmy uchronić nasze dzieci przed niektórymi z nich, to jednak wszystko wskazuje na to, że lepiej, jeśli jednak je popełnią. Jeżeli chcesz, żeby Twoje dziecko było pewne siebie i odważne w swoich działaniach to musisz od najmłodszych lat pomóc mu tę pewność budować. Oczywiście nie ma lepszego […]

Artykuł Tak! Zrób to! pochodzi z serwisu Bliskościowy Tata.

]]>

Człowiek uczy się na błędach… I chociaż wielokrotnie chcielibyśmy uchronić nasze dzieci przed niektórymi z nich, to jednak wszystko wskazuje na to, że lepiej, jeśli jednak je popełnią. Jeżeli chcesz, żeby Twoje dziecko było pewne siebie i odważne w swoich działaniach to musisz od najmłodszych lat pomóc mu tę pewność budować. Oczywiście nie ma lepszego sposobu niż zachęcanie go do podejmowania kreatywnych działań i pokazywanie nowych aktywności, ale warto pamiętać także o zwyczajnym „Tak! Zrób to!”.

Dlaczego to takie ważne?

Zdarzyło Ci się kiedykolwiek w dzieciństwie wpaść na jakiś genialny pomysł, do którego bardzo się „zapaliłeś” i chciałeś natychmiast podjąć działanie? Jak skakanie z ławki z liśćmi w rękach, żeby nauczyć się latać? Albo przeniesienie bałwana do domu, żeby nie stopniał, gdy wokół ginął cały śnieg? Rozwój mózgu dziecka to nieustanna gonitwa myśli i połączeń neuronów, niezatrzymująca się analiza, łączenie wydarzeń, wyciąganie wniosków – a czy można nauczyć się czegoś lepiej niż przez własne doświadczenie?

Od razu odpowiem, że nie. Doświadczenia empiryczne są podwaliną nauki w niemal każdej dziedzinie. I tu właśnie leży podstawowa rola rodzica – na pomysł dziecka możesz zareagować sceptycznie i równocześnie maksymalnie zniechęcić młodego człowieka do realizacji swojego planu albo… dać mu poparcie mimo wszystko. Nawet jeśli wiesz, że nie poleci i nawet jeśli wiesz, że bałwan zamieni się w kałużę, jak tylko trafi na korytarz. Dziecko, mając Twoje wsparcie, nie tylko nauczy się poprzez doświadczenie nowych rzeczy (wracając do naszego przykładu, nauczy się czegoś o grawitacji oraz stanie skupienia), ale także nie będzie samo w swojej głowie negować własnych pomysłów. A to akurat bardzo ważne w kontekście dalszego rozwoju!

Dziecko, którego pomysły są ciągle odrzucane lub wprost nazywane „głupimi”, niestety przyjmuje to do siebie i prawdopodobnie w swoim późniejszym życiu będzie samo sabotować własne pomysły… I być może nigdy nie wypowie ich głośno. Oczywiście w dorosłym życiu to najczęściej dokładnie ta sama osoba, która za wszelką cenę chce się dopasować do otoczenia, nie ma swojego zdania i nigdy nie wychodzi z żadną inicjatywą – najczęściej ani w szkole, ani w pracy, ani w domu.

I owszem – nasze dziecko może czasami poczuć zawód (że jednak nie poleci jak ptak!), ale równocześnie zyska świadomość, że MOŻE PRÓBOWAĆ. Czasami podjęcie próby i poparcie rodzica daje o wiele więcej niż sam wynik eksperymentu. Więcej o pozytywnym nastawieniu wynikającym z afirmacji przeczytasz w tym wpisie i zdecydowanie wsparcie rodzica w realizacji każdego pomysłu ma dokładnie takie samo działanie. Daje pozytywną energię, a przede wszystkim głębokie przekonanie „mój pomysł jest dobry, ja jestem dobry i mam dobre pomysły” – a to owocuje w przyszłości.

Tylko jak zmienić własne nastawienie?

Chociaż chcemy dla naszych dzieci jak najlepiej to czasami, nie potrafimy uciszyć w sobie głosu mówiącego „nie pozwalaj mu tego robić”, „to strata czasu”, „będę musiała sprzątać bałagan, a i tak nic z tego nie będzie” i w sumie to nie do końca nasza wina. Dlaczego? Bo najczęściej poza tym, że jesteśmy rodzicami, to jesteśmy też ludźmi – partnerami, żonami, mężami, pracownikami, studentami, synami i córkami – świat ciągle czegoś od nas potrzebuje, jesteśmy zmęczeni i sfrustrowani. Tak! Każdy ma takie dni i serio nie każdy codziennie wymyśla coraz to nowe, kreatywne zabawy dla swojego dziecka. Jako ludzie czasami po prostu nie mamy zasobów tzn. jeżeli absorbuje nas coś innego (np. stres, przeprowadzka, choroba, starania o awans w pracy) ciężko o znalezienie sił na pomaganie dziecku w przenoszeniu bałwana do przedpokoju (a później na zmywanie podłogi!). Jeżeli czujesz, że taka idea może Cię przerosnąć w danym momencie, to potraktuj dziecko, jak równego sobie i po prostu z nim porozmawiaj – może uda Wam się ten pomysł zrealizować innego dnia lub znaleźć jakiś kompromis? A może nawet wspólnie wpadniecie na jeszcze lepszy pomysł? Najważniejsze, żeby nie starać się za wszelką cenę dziecka zbyć lub odwieść od danej rzeczy – nawet jeżeli pomysł wydaje nam się nierealny lub zwyczajnie… nie za mądry.

Powinieneś zacząć od siebie i po prostu nauczyć się tego albo wyćwiczyć tytułowe podejście „Tak, zrób to!”. Poza tym, że Twojemu dziecku przyniesie to rosnącą pewność siebie, to dodatkowo zapewnisz sobie jego zaufanie. Dziecko przychodzące do Ciebie z każdym swoim pomysłem będzie później nastolatkiem z szalonymi pomysłami, o których będziesz wiedzieć, a później młodym dorosłym, wiedzącym, że zawsze będzie mieć w Tobie wiarę i wsparcie – cokolwiek by się nie działo i pomimo wszystko!

Od czego zacząć?

Motywuj zdrowo! Najczęściej głównym problemem jest to, że my – rodzice, sądzimy, że motywowanie to zwyczajne przekonywanie dziecka do zrealizowania naszych celów. Oczywiście chcemy dobrze, bo naszym celem jest zapewnienie dziecku jak najlepszej przyszłości, a narzędzie do tego to ukończenie dobrej szkoły, nauka języków obcych czy zdobywanie doświadczenia. Jeżeli jednak zależy nam, by w przyszłości dziecko było samodzielnym, realizującym swoje cele i znającym swoje potrzeby dorosłym to powinniśmy od najmłodszych lat zapewniać mu przestrzeń oraz możliwości do nauki o sobie, przez realizację własnych celów i pomysłów. Wiadomo, że musimy zachować w tym zdrowy rozsądek i raczej nie powinniśmy pozostawiać kilkulatkowi decyzji o porzuceniu nauki w szkole (chyba, że przechodzimy na Homoschooling😊)  albo całonocnych maratonach gry na konsoli. W pozostałych (racjonalnych) przypadkach głównym zadaniem każdego rodzica powinno być zapewnienie dziecku maksymalnego wsparcia.

Czy da się pogodzić nasze potrzeby, wymagania sytuacji i jednocześnie wspierać wewnętrzną motywację dziecka? Owszem! Wiele współczesnych książek porusza dokładnie te wątki m.in. „Pozytywna Dyscyplina dla Nastolatków” Jane Nelsen & Lynn Lott, „Wychowanie bez nagród i kar” Alfie Kohn, „Dodaj mi skrzydeł! Jak rozwinąć motywację wewnętrzną u dzieci ?” Joanna Steinke-Kalembka.

Warto zacząć po prostu od doceniania i podkreślania tego, że wierzysz w możliwości dziecka, ale bardzo ważna jest też zamiana pochwały na zachętę np. pochwałę: „Piękny rysunek!” na zachętę  „Włożyłeś w to dużo pracy. Opowiesz mi o tym?” lub „Brawo!” na „Ciężko pracowałeś, zasłużyłeś na to.” I dokładnie w takim samym kontekście możesz używać „Tak! Zrób to!” i zdecydowanie będzie to lepsze sformułowanie niż „Możesz spróbować, ale to nie najlepszy pomysł”. Twoje dziecko poczuje dużo większy zawód odczuwając Twój brak wsparcia, niż po realizacji pomysłu – jeśli nawet popełni błąd. Poza tym pamiętaj, że błędy są wspaniałą okazją do nauki. Pomyśl o nich jako o naturalnej kolei rzeczy w trakcie nauki. Powiedz: „Świetnie, popełniłeś błąd ! Czego możemy się dzięki temu nauczyć?”

Nie zapominaj też o tym, że dziecko zawsze bierze z Ciebie przykład. Jesteś nie tylko jego wsparciem, ale też lustrem. Jeżeli odważnie podejmujesz decyzje oraz próby i nie boisz się nowych doświadczeń, to istnieje spore prawdopodobieństwo, że będziesz dla swojego dziecka prawdziwą inspiracją. A jeśli nie? To może pora nad tym popracować!

Artykuł Tak! Zrób to! pochodzi z serwisu Bliskościowy Tata.

]]> Najlepsza książka dla rodziców? https://bliskosciowytata.pl/najlepsza-ksiazka-dla-rodzicow/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=najlepsza-ksiazka-dla-rodzicow Thu, 21 Dec 2023 08:19:58 +0000 https://bliskosciowytata.pl/?p=1892 A co z nami, rodzicami? „Kup mleko”, „dentysta w piątek o 14:00”, „dziś Młody ma odwołany angielski” – jeżeli Twoja konwersacja z partnerem tak wygląda, to pora się na moment zatrzymać w tym pełnym obowiązków pędzie życia i przeczytać ten artykuł. Zanim będzie za późno… Kiedy rodzi się dziecko, nasz świat najczęściej wywraca się do […]

Artykuł Najlepsza książka dla rodziców? pochodzi z serwisu Bliskościowy Tata.

]]>

A co z nami, rodzicami?

„Kup mleko”, „dentysta w piątek o 14:00”, „dziś Młody ma odwołany angielski” – jeżeli Twoja konwersacja z partnerem tak wygląda, to pora się na moment zatrzymać w tym pełnym obowiązków pędzie życia i przeczytać ten artykuł. Zanim będzie za późno…

Kiedy rodzi się dziecko, nasz świat najczęściej wywraca się do góry nogami. Pojawiają się nie tylko nowe rytuały i obowiązki, ale także nowe troski, strach i zmęczenie codziennością. Małe dziecko to ogromny test dla naszego związku, bo nagle doba się kurczy i coraz trudniej znaleźć chwilę na czas tylko we dwoje. Trzeba jednak pamiętać, że szczęśliwi rodzice to szczęśliwe dziecko! I chociaż całe nasze życie nagle zostaje podporządkowane najmniejszemu członkowi, rodziny to jednak tuż obok niego liczy się też uczucie między rodzicami. A to dlatego, że poza tym, że jesteście rodzicami, to nadal jesteście też parą – dwojgiem bardzo ważnych dla siebie ludzi.

Dzieci nie są nam dane na zawsze…

Oczywiście mamą i tatą będziemy już do końca życia, ale musimy pamiętać, że nasze dzieci rosną. Chociaż dzisiaj ciężko nam sobie to wyobrazić i wydaje nam się, że nasze życie już zawsze będzie wyglądać tak jak teraz, to jednak tak nie jest. Przede wszystkim dzieci to osobne jednostki, które najpierw wyjdą z naszej sypialni, później wyniosą zabawki z salonu, a na koniec oznajmią, że wyprowadzają się z domu. Jako rodzice możemy tylko wspierać ich decyzje na każdym etapie rozwoju, mocno trzymać kciuki za ich szczęście i lepić ich ukochane pierogi na Święta, kiedy będą nas odwiedzać.

Dziś – kiedy nasze dzieci są małe – wydaje nam się to nierealne i chociaż chciałoby się jak najdalej odsunąć ten moment „wyfrunięcia z gniazda”, to on nadejdzie. A Wy – jako para, związek, małżeństwo – musicie być na ten moment gotowi. I nie… Nie chodzi tu o gotowość do przekazania kasy na wkład własny czy obrączki – musicie być gotowi na to, że zostaniecie sami. To znaczy we dwoje. Tylko we dwoje albo AŻ we dwoje.

Mówi się, że partnerzy w związku poznają się trzykrotnie – pierwsze poznanie to właśnie to prawdziwe, kiedy się sobie przedstawiacie, spędzacie razem czas, poznajecie swoje upodobania, lęki i marzenia. Najczęściej początek związku jest beztroskim i pełnym radości czasem spędzanym we dwoje.

Drugi raz poznajemy się, kiedy rodzi się dziecko. W naszym życiu wtedy pojawia się dużo bezinteresownej miłości, ale też trudne momenty, które część par przetrwa, a część niestety nie. Po narodzinach dziecka nasze domowe życie mniej lub bardziej świadomie się zmienia i dopasowuje do jego potrzeb. Codzienne obowiązki, trudne momenty, choroby, skoki rozwojowe, ząbkowanie, a w tle – rachunki, praca i rutyna życia to trudny czas dla wielu młodych rodziców, szczególnie jeżeli nie mają żadnej pomocy z zewnątrz. Tak naprawdę cały nasz dotychczasowy tryb działania dopasowuje się pod ciche dyktando nowego członka rodziny i jego potrzeb. W tle natomiast nadal toczy się relacja dwojga ludzi, dziś rodziców, ale nadal pary zakochanych – choć bardziej zmęczonych i przytłoczonych rzeczywistością. Czasami najtrudniejsze momenty pozwolą nam przetrwać drobne słowa i gesty oraz przypomnienie sobie nawzajem, że jesteśmy dla siebie ważni i że działamy w jednym celu.

Trzeci raz podobno poznajemy się, kiedy znowu zostajemy sami. Kiedy nasze dzieci opuszczają dom, a my znów jesteśmy dwiema osobnymi jednostkami – scalonymi od dawna w rodzinę, ale czy wciąż sobie bliskimi? Bardzo łatwo jest oddalić się od siebie w zabieganej codzienności i żyć wyłącznie życiem dzieci. Dlatego poświęćcie chwilę tylko sobie w tej codzienności, bo czasami małe rzeczy, ale powtarzane konsekwentnie mogą zdziałać cuda.

5 języków miłości wg Garego Chapmana

Każdy człowiek ma potrzebę bycia kochanym. Tak naprawdę od urodzenia potrzebujemy do szczęścia miłości i ciepła drugiej osoby. Czasami jednak może się okazać, że w swoim związku macie różne języki miłości i przez to trudno jest Wam znaleźć nić porozumienia. Jeden partner może robić wszystko, co w jego mocy – troszczyć się, robić herbatę do łóżka, wręczać upominki, a tymczasem drugi partner może czuć się niekochany – bo może oczekuje po prostu słów uznania, wsparcia i przytulenia. Dr Gary Chapman (psycholog z USA) od lat zajmuje się terapią małżeńską i jest autorem książki „5 języków miłości”, która uratowała już wiele związków na całym świecie. Dr Chapman uznał, że każdy człowiek posiada swój „zbiornik miłości”, który napełnić może tylko druga osoba, ale jest 5 podstawowych języków miłości, których rozumienie i stosowanie przyczynia się do szczęścia w związku i poczucia, że jest się naprawdę kochanym.

Każda relacja miłosna z biegiem czasu się zmienia, nie dotyczy to wyłącznie par, które posiadają dzieci, jednak trzeba przyznać, że rutyna codziennego życia z małym dzieckiem potrafi dać w kość. Dr Gary Chapman w swojej książce pokazuje jak sprawić, aby zmiana fazy zauroczenia do fazy normalnego życia była jak najmniej bolesna dla pary i żeby miłość łącząca dwie osoby wciąż się rozwijała. Oczywiście najlepiej byłoby określić jakim językiem miłości mówi Twój partner i jakiego potrzebuje, ale warto pamiętać, że będzie to wyłącznie język dominujący – tak naprawdę wplecenie w życie związku elementów z wszystkich 5 języków miłości może przynieść największe korzyści.

1 Język miłości – słowa afirmacji

Osoby, u których ten język jest językiem dominującym, potrzebują słów docenienia i wsparcia, bo słowa sprawiają, że czują się dobrze. Mogą to być komplementy lub pochwały. Używając tego języka, powinniśmy doceniać nie tylko wygląd naszej drugiej połówki, ale także jej codzienne starania. Komplementując osobę, u której słowa są przeważającym językiem miłości, napełniamy wspomniany zbiornik. Warto pamiętać tu także o takich słowach jak: wierzę w Ciebie, jesteś bardzo utalentowana, wiem, że sobie poradzisz, na pewno Ci się uda. W ten sposób dodajemy naszemu partnerowi odwagi i wiary w swoje możliwości, a przede wszystkim jasno komunikujemy, że cokolwiek nie będzie się działo, to my jesteśmy tuż obok i wspieramy go w każdym działaniu. Jeżeli u Twojego partnera ten język jest dominujący, to używaj słów afirmacji jak najczęściej i nie zapominaj o tym w trudnych chwilach.

2 Język miłości – dobry czas

Drugi język miłości to czas, czyli jakościowy czas, który możemy podarować drugiej osobie. Chodzi o czas, kiedy jesteśmy sam na sam i nie rozprasza na nic innego – nie oglądamy telewizji i nie patrzymy w telefon. Chodzi o zwyczajne spędzanie czasu we dwoje, rozmowę i patrzenie w oczy – tak, aby druga osoba czuła, że dajemy jej całą swoją uwagę. Nie ma tutaj wielkiego znaczenia, co będziecie robić, chodzi o to, żeby znaleźć chwilę tylko dla siebie w natłoku obowiązków. Możecie wspólnie przygotować i zjeść posiłek, wyjść na spacer czy porozmawiać o tym jak Wam minął dzień. Najważniejsze jest to, abyśmy byli częścią życia swojej drugiej połówki i skupili się na tym, co do nas mówi. Może akurat mąż ma za sobą trudny dzień w pracy? Lub żona potrzebuje wsparcia po trudnym dniu z dzieckiem? Uciekanie od siebie – głównie w technologię, telefon czy seriale – to najgorsze co możecie zrobić. Dlatego, że kiedyś gdy zostaniecie znów sami we dwoje, może się okazać, że już nic Was nie łączy, bo przeżyliście życie razem, ale tak naprawdę obok siebie.  

3 Język miłości – podarunki

Trzecim językiem miłości jest wręczanie podarunków i upominków. Chodzi tutaj o drobne rzeczy, dzięki którym pokazujemy ukochanej osobie, że o niej myślimy i pamiętamy. Nie chodzi tu o sam przedmiot, który jest prezentem tylko o fakt, że myślimy o bliskiej osobie. Mogą to być kwiaty bez okazji, mały magnes z podróży służbowej czy ulubiona czekolada, kiedy jesteśmy na zakupach. Pamiętaj, że nie chodzi tu o jak najdroższe czy materialne rzeczy – czasami prezentem jest nasza obecność czy kwiatek zerwany w drodze do domu. Jeżeli Twój partner czuje się kochany przez takie drobne upominki, to pamiętaj o tym – bo niewiele Cię to kosztuje, a może wiele zmienić.

4 Język miłości – drobne przysługi

Kolejnym językiem miłości są drobne przysługi, czyli codzienna troska o drugą osobę. Chodzi o zwyczajne czynności, w których myślimy o swojej drugiej połówce – szykujemy dla niej kolację, kiedy sami idziemy ją zjeść, robimy dla niej herbatę czy szykujemy relaksującą kąpiel. Warto tutaj pamiętać, że czynności domowe to nie są drobne przysługi. Jeżeli posprzątasz po obiedzie lub przewiniesz dziecko, to raczej nie jest to żadna wyjątkowa czynność, bo to również Twoje naczynia, Twój dom i Twoje dziecko. Chodzi bardziej o rzeczy, które robisz specjalnie dla partnera, a nie o zakupy do wspólnej lodówki. Możesz oczywiście wyręczyć ukochaną osobę z jej obowiązków, ale jeżeli są to Wasze wspólne obowiązki, to raczej nie oczekuj tutaj owacji na stojąco. Skup się bardziej na rzeczach, które możesz zrobić tylko dla partnera – zrób coś, co sprawia mu trudność albo coś, co od dawna planuje, ale nie ma kiedy się za to zabrać, a także pamiętaj o bliskiej osobie w gonitwie codziennych obowiązków – zalanie drugiego kubka kawy nie zajmie Ci stu lat, a będzie miłym gestem.

5 Język miłości – dotyk

Jeżeli dominującym językiem Twojego partnera będzie język bliskości i dotyku to może się okazać, że wszystkie poprzednie języki i starania nic nie dadzą. Język dotyku jest bardzo silny, ponieważ od najmłodszych lat człowiek bardzo go potrzebuje. Dotyk jest jednym ze sposobów komunikowania miłości i jest to ważne zarówno dla dzieci, jak i dla dorosłych. Korzystaj z każdej okazji do przytulenia czy potrzymania za rękę swojego partnera, bo jest to ważny element przekazywania wzajemnej miłości. Jeżeli dotyk jest dla jakiejś osoby jej najważniejszym językiem miłości, wówczas przy jego braku, osoba ta nie czuje się kochana.

Czy zatem istnieje przepis na idealny związek?

Pewnie nie. W każdym związku pojawiają się kłótnie i trudne momenty, ale jeżeli dwóm stronom zależy na tej relacji, wtedy miłość pozwala na przetrwanie każdej próby. Oczywiście najlepiej byłoby zdefiniować swoje potrzeby i porozmawiać szczerze o Waszych językach miłości i Waszych oczekiwaniach względem siebie. Ale tak naprawdę najtrudniejszym, a zarazem najważniejszym elementem Waszego związku będzie mieszanie wymienionych języków miłości tak, by pojawiały się one w Waszym domu codziennie – nie od Święta, nie od zrywu.

Sukces jest tak naprawdę konsekwencją codziennych, małych wyborów. Bez względu na to czy mówimy o nauce języków obcych, o diecie czy o małżeństwie. Chwilowa motywacja do działania uskrzydla, ale właśnie – jest chwilowa. A to w codziennych trudach, w zabieganiu, w ciężkich momentach powinniśmy być konsekwentni i zdeterminowani. Dla dobra Waszego związku nie musisz za 10 minut rezerwować romantycznego weekendu w górach tylko codziennie, każdego dnia myśleć o swojej drugiej połówce i o tym jaką malutką czynność dziś wykonać, żeby napełnić jej zbiornik miłości.

Pamiętaj, że Wasze dziecko (świadomie lub nie) będzie Was naśladować. Jasper Juul powiedział, że „Najlepszą rzeczą, jaką matka i ojciec mogą zrobić dla swoich dzieci, jest zadbanie o swój związek”, bo tak naprawdę najlepszym prezentem, jaki możecie dzieciom dać jest zdrowy, szczęśliwy, pełen ciepła i szacunku związek rodziców. Pracujcie nad tym codziennie i bądźcie ze sobą, a nie obok siebie w swoim życiu – żeby za kilkanaście lat po wyprowadzce Waszych dzieci nie okazało się, że jesteście tylko współlokatorami ze wspólnym kredytem, a nie parą zakochanych w sobie ludzi.

Jeśli Cię to zainteresowało, zobacz także:

Spotkanie rodzinne 

Artykuł Najlepsza książka dla rodziców? pochodzi z serwisu Bliskościowy Tata.

]]> Dlaczego dziecko mnie nie słucha? https://bliskosciowytata.pl/dlaczego-dziecko-mnie-nie-slucha/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=dlaczego-dziecko-mnie-nie-slucha Sun, 03 Dec 2023 22:39:45 +0000 https://bliskosciowytata.pl/?p=1880 Masz czasami wrażenie, że Twoje słowa, a w szczególności polecenia kierowane do Twojego dziecka dosłownie odbijają się jak od ściany? Albo wydaje Ci się, że, mimo że jesteś tuż obok, to dziecko Cię nie słyszy lub celowo ignoruje? Wyobraź sobie, że nie jesteś jedynym takim rodzicem na świecie! Mało tego… Najprawdopodobniej zachowanie Twojego dziecka jest […]

Artykuł Dlaczego dziecko mnie nie słucha? pochodzi z serwisu Bliskościowy Tata.

]]>

Masz czasami wrażenie, że Twoje słowa, a w szczególności polecenia kierowane do Twojego dziecka dosłownie odbijają się jak od ściany? Albo wydaje Ci się, że, mimo że jesteś tuż obok, to dziecko Cię nie słyszy lub celowo ignoruje?

Wyobraź sobie, że nie jesteś jedynym takim rodzicem na świecie! Mało tego… Najprawdopodobniej zachowanie Twojego dziecka jest całkowicie normalne i nie musisz zapisywać go na żadne badanie słuchu (choć pod względem logopedycznym i profilaktycznym oczywiście zawsze warto sprawdzić, czy wszystko jest w porządku).

Dlaczego dziecko mnie nie słucha?

Kiedy wołamy dziecko po raz trzeci, żeby przyszło na obiad, a ono nawet nie odpowiada, bo jest zajęte zabawą, to potrafi nas to naprawdę wyprowadzić z równowagi. Jest jednak różnica w tym, czy dziecko nas nie słucha, czy nie słyszy, chociaż czasami może to być bardzo mocno powiązane. Dzieci najczęściej nie słuchają nas z dwóch powodów.

Kiedy je zrozumiemy, będzie nam o wiele łatwiej!

Po pierwsze Twoje dziecko może nie chcieć – to na pierwszy rzut oka oczywiście mało racjonalny powód, bo my też nie chcemy wielu rzeczy, a robimy je (np. chodzimy codziennie do pracy), ale w przypadku naszego dziecka oznacza to nic innego jak odmienne od naszych potrzeby i cele. Najlepiej byłoby rzecz jasna w te sytuacji porozmawiać z dzieckiem, ale niestety może się okazać, że małe dziecko nie będzie umieć tego dokładnie nazwać i wyjaśnić.

Po drugie istnieje prawdopodobieństwo, że nie może Cię usłyszeć, bo jest bardzo mocno zaangażowane w inną czynność.
W przypadku dzieci nie istnieje coś takiego jak podzielność uwagi i jeżeli dziecko czymś się zajmuje, to najpewniej oddaje się temu w 100%. Wszelkie próby dotarcia do niego wołaniem z innego pomieszczenia domu, kiedy jest całkowicie pochłonięte swoim zajęciem, mogą w takiej sytuacji okazać się po prostu niemożliwe.

Są także inne czynniki poza koncentracją na swoim zajęciu, które uniemożliwiają usłyszenie rodzica:

– dziecko może czuć się przytłoczone zbyt dużym naciskiem z Twojej strony

– może się okazać, że dziecko czuje się przebodźcowane po całym dniu podporządkowywania się np. w przedszkolu, a w takiej sytuacji przy Tobie, kiedy czuje się bezpiecznie, może reagować złością czy płaczem na najprostsze polecenia

– dziecko Cię nie rozumie – mówisz za dużo, za szybko lub zbyt skomplikowanie np. synku ubierz buty, bo ja tylko spakuję Ci wodę do plecaka i wychodzimy, żebyśmy przed treningiem zdążyli jeszcze szybko skoczyć do sklepu i kupić buraki do obiadu – uwierz, że niejeden dorosły nie potrafiłby się skupić na swoim zadaniu w tej wypowiedzi, czyli na ubraniu butów, a co dopiero małe dziecko.

Co robić, żeby dziecko zaczęło słyszeć i słuchać?

Pamiętaj, że zmianę musisz rozpocząć od siebie. Jeżeli chcesz, żeby Twoje dziecko Cię słuchało, zacznij stosować metodę trzech kroków.

KROK 1 – STWÓRZ PRZESTRZEŃ

Przede wszystkim powinniśmy zacząć od tego, żeby skupić się na dziecku. Rzucanie przez nas poleceń na prawo i lewo, wołanie z drugiego pomieszczenia, czy wypowiedzi w czasie gdy dziecko jest zajęte i nawet na nas nie patrzy są po prostu bez sensu. Twoje dziecko najpewniej nie chce robić Ci na złość – zwyczajnie nie może Cię słyszeć, a Twoje rosnące zdenerwowanie na nic się tutaj zda, bo kiedy już dziecko skupi na Tobie swoją uwagę, to Ty w złości podnosisz ton lub wściekasz się, że „nigdy Cię nie słucha, chociaż prosisz o coś 10 razy”. W tej sytuacji dziecku automatycznie włącza się mechanizm obronny, nie chce Cię słuchać i żadne z Was nie wychodzi z tego zwycięsko.

Aby to zmienić, musisz świadomie aktywować więź z dzieckiem – w tym celu możesz:

– przyjść do dziecka jeżeli jesteś w innym pomieszczeniu i szukać kontaktu wzrokowego

– możesz usiąść obok dziecka, kucnąć, żeby znaleźć się na jego wysokości i dotknąć ramienia czy pleców dziecka

– zbliż się do dziecka np. zwracając się do niego po imieniu, okazując zainteresowanie tym, co robi czy używając do niego miłych słów

KROK 2 – ZAAKCEPTUJ

Oczywiście drogą do sukcesu będzie tutaj akceptacja i zrozumienie. Na początek musisz zaakceptować cele i potrzeby Twojego dziecka i zwyczajnie zgodzić się z tym, że może chcieć czegoś zupełnie innego niż Ty. Jeżeli akurat dziecko świetnie się bawi, a Ty chcesz, żeby przerwało, poszło się wykąpać i szykować do snu to nic dziwnego, że pierwszą reakcją na Twój pomysł będzie zignorowanie go, a później bunt. Wyobraź sobie, że Ty właśnie oglądasz ulubiony serial i kulminacyjnym momencie do pokoju wchodzi Twój mąż, wyłącza telewizor i każe Ci iść spać – czy czujesz wtedy wewnętrzną radość, czy raczej na usta cisną Ci się w stronę ukochanego najbardziej spektakularne wyzwiska, jakie znasz? No właśnie!

Dla budowania jak najlepszych relacji z naszym dzieckiem konieczna jest akceptacja, że jest ono zupełnie osobną, autonomiczną jednostką z własnymi potrzebami. I chociaż oczywiście istnieją skrajne sytuacje, w których to rodzic decyduje za dziecko i to natychmiast (np. jeżeli maluch chce dotknąć żelazka czy przebiec przez ulicę za piłką) w celach bezpieczeństwa to jednak w większości sytuacji codziennych traktowanie dziecka po partnersku i danie mu możliwości swobodnej wypowiedzi i uczestniczenia w ustaleniach, które go dotyczą, może przynieść najwięcej korzyści.

KROK 3 – WYPOWIADAJ SIĘ JASNO

Ustaliliśmy już wcześniej, że wypowiedź, w której używasz bardzo wielu skomplikowanych i nakładających się na siebie planów może być trudna do rozumienia nie tylko dla dziecka. Skup się na tym, aby Twoje wypowiedzi były jednoznaczne, klarowne i wyraźne. Nie używaj sarkazmu ani podwójnych znaczeń, a także staraj się unikać znaków zapytania na końcu wypowiedzi.

Warto też pamiętać, że dziecięcy rozum „nie widzi” słowa „nie”. W pierwszej fazie rozwoju mózg dziecka omija słowo „nie”, więc to Twoim zadaniem jest nauczyć się formułować wypowiedzi inaczej np. „poczekaj tutaj ze mną” zamiast „nie idź za tatą”. Dziecko bowiem nie słyszy słowa „nie” tylko czasownik za nim i realizuje go. Dorośli, którzy nie mają tej świadomości, często uznają, że ich dziecko ich nie słucha, a w rzeczywistości wynika to po prostu z etapu rozwoju, na którym jest dziecko.

Jeżeli Twoje dziecko się z Tobą nie zgadza, nie chce postąpić tak, jak mówisz, to Twoim zadaniem jest wyjaśnić mu co dokładnie się dzieje. Nazwanie Waszych potrzeb, które w tym momencie się zderzają jest dla dziecka dużym ułatwieniem w komunikacji. Jednocześnie wyjaśnienie dziecku czego chcesz i co jest dla Ciebie ważne, ale także danie do zrozumienia, że wiesz co jest w tej chwili ważne dla niego sprawia, że będzie ono chętniej z Tobą współpracować i możecie poszukać wspólnych rozwiązań, które będą akceptowalne dla obu stron.

Podsumowując…

Pamiętaj, że Twoje dziecko NIE ROBI CI NA ZŁOŚĆ. Kiedy jednoznacznie zaakceptujesz, że może ono być skupione na swoim zajęciu i Cię nie słyszeć lub ma odmienne potrzeby, więc Cię nie słucha, to o wiele mniej nerwów będzie Cię to kosztować. Kluczowe do prawidłowej komunikacji między Wami będzie stworzenie warunków – danie dziecku ciepła, miłości i poczucia bezpieczeństwa.

Artykuł Dlaczego dziecko mnie nie słucha? pochodzi z serwisu Bliskościowy Tata.

]]> Ciągłe kłótnie o zabawki. Co robić? https://bliskosciowytata.pl/ciagle-klotnie-o-zabawki-co-robic/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=ciagle-klotnie-o-zabawki-co-robic Sat, 30 Sep 2023 05:23:50 +0000 https://bliskosciowytata.pl/?p=1834 Relacje rodzeństwa potrafią nam rodzicom niejednokrotnie spędzać sen z powiek – szczególnie jeżeli towarzyszą im codzienne kłótnie i awantury o każdą najmniejszą rzecz. I chociaż z całego serca chcielibyśmy, żeby nasze dzieci dobrze się ze sobą dogadywały, to jednak zawsze pojawi się jakieś nieporozumienie. Jeżeli w takich momentach zadajesz sobie pytanie „co ja robię źle, […]

Artykuł Ciągłe kłótnie o zabawki. Co robić? pochodzi z serwisu Bliskościowy Tata.

]]>

Relacje rodzeństwa potrafią nam rodzicom niejednokrotnie spędzać sen z powiek – szczególnie jeżeli towarzyszą im codzienne kłótnie i awantury o każdą najmniejszą rzecz. I chociaż z całego serca chcielibyśmy, żeby nasze dzieci dobrze się ze sobą dogadywały, to jednak zawsze pojawi się jakieś nieporozumienie. Jeżeli w takich momentach zadajesz sobie pytanie „co ja robię źle, że oni ciągle się kłócą?” to wiedz, że najpewniej nie jest to Twoja wina, tylko normalny etap rozwoju Twoich dzieci.

Co prawda akurat walka o zabawkę z naszej perspektywy może wydawać się irracjonalna i mało ważna, ale jednak z punktu widzenia naszych dzieci jest bardzo istotna. Tak naprawdę te kłótnie to nie tylko etap rozwoju, ale także socjalizacji, czy budowania autonomii.

Dlaczego zabawka jest tak ważna?

Zabawka dla Twojego dziecka jest bardzo ważną rzeczą. I nie chodzi tu o konkretną zabawkę tylko o jego własność. Coś, co należy do niego i tylko do niego. Nie powinniśmy oczekiwać od naszych dzieci, że podzielą się swoją własnością „bo tak”.

Wyobraź sobie, że siedzisz na ławce na placu zabaw, a Twoje dziecko bawi się w piaskownicy. Do Ciebie przysiada się obcy mężczyzna, bierze Twoją torebkę wyciąga kluczyki od samochodu, przegląda portfel i chce się pomalować Twoją szminką – czy wyrwiesz mu swoją własność i wezwiesz policję? Raczej tak. Dlaczego więc do dziecka mówisz „podziel się wiaderkiem i foremkami z nowym kolegą”? Może Ty też w takim razie podziel się z tym Panem?

Powiesz, że to co innego. Portfel i samochód mają większą wartość niż wiaderko do piaskownicy. Pewnie dla Ciebie tak, ale dzieci nie mają tak szerokiego wyobrażenia o wartości pewnych rzeczy. Możesz nawet to sprawdzić. Zapytaj w tej piaskownicy czy odda wiaderko i foremki chłopcu jak dasz mu za to 200 zł. Mimo możliwości zakupu dziesięciu takich wiaderek za banknot dziecko się nie zgodzi.

Co w przypadku rodzeństwa? Jeżeli mają jedno wiaderko i jedną łopatkę? No cóż… Oczywiście najlepszym wyjściem byłby zakup takiego samego zestawu dla każdego z nich, ale fizycznie nie jesteśmy w stanie posiadać każdej rzeczy podwójnie czy potrójnie. Szczególnie że w sklepie jedno dziecko chce kupić taką zabawkę, a drugie. Inną. Dopiero później okazuje się, że dziwnym trafem walka rozpoczyna się i tak o tę samą rzecz.

I nie. Twoje dzieci nie robią Ci na złość. To całkowicie normalna rzecz.  

Czy w takim razie powinniśmy się wtrącać?

Oczywiście ustanowienie właściciela każdej rzeczy jest świetnym rozwiązaniem, bo w tej sytuacji właściciel zabawki może decydować o tym kiedy bawi się on, a kiedy chce zabawkę pożyczyć. I tu właściwie moglibyśmy kończyć… Ale zastanówmy się jeszcze czy jest to najlepsze rozwiązanie.

Wszyscy chcemy, aby nasze dzieci w przyszłości były hojne, troskliwe, aby dostrzegały potrzeby innych i potrafiły im pomóc, ale równocześnie potrafiły ustanawiać granice i realizować własne potrzeby. Taki balans nie jest prosty i niejednokrotnie my dorośli mamy problem „czy poświęcić się dla kogoś”.

Dla naszych dzieci jedną z najważniejszych potrzeb jest zabawa, przez którą uczą się świata, rozwijają zainteresowania, doświadczają wrażeń, a także rozwijają wyobraźnię i ćwiczą umiejętności społeczne i praktyczne. Nie ma co się dziwić, że podczas zabawy pojawiają się również konflikty i dzieci kłócą się o zabawki – niejednokrotnie towarzyszą temu nie tylko wrzaski, płacz, ale również bicie, szczypanie czy szarpanie.

Jeżeli więc chcemy, żeby dzieci bawiły się w zgodzie i dzieliły zabawkami między sobą, to powinniśmy pamiętać o najważniejszej zasadzie – NIE Z PRZYMUSU.

Psycholog Nancy Eisenberg zebrała wyniki badań i doszła do takich ekscytujących spostrzeżeń:

„Dzieci stają się hojnymi ludźmi, kiedy doświadczają dawania innym i dzięki temu czują się dobrze. Jeśli więc Twoje dziecko postrzega dzielenie się jako pozytywne. Jednak Twoje dziecko musi dobrowolnie zdecydować się na udostępnienie lub oddanie zabawki. Tylko w ten sposób może powstać szczera hojność.”

Jeżeli więc decydujemy za nasze dzieci, zmuszamy je do oddania rodzeństwu zabawki albo podzielenia się to automatycznie włącza się mechanizm obronny (pamiętasz przykład z Twoją torebką na placu zabaw?). Takie przymusowe dzielenie się lub wręcz szantaż „Daj się teraz pobawić siostrze, bo jak nie to zaraz całkowicie kończysz zabawę” może wywołać jedynie złość, furię i poczucie niesprawiedliwości.

Dzielenie dobrowolne natomiast może przynieść wiele korzystnych skutków w przyszłości.

Tylko od czego zacząć?

Naszą rolą w nauce dzielenia się zabawkami pomiędzy rodzeństwem jest tak naprawdę tylko towarzyszenie w tym procesie. Dzieci powinny decydować same, jak długo chcą używać określonej zabawki i przekazać ją w momencie, kiedy są na to gotowe. To pozwoli dostrzec dziecku, jak dużo radości sprawiło to bratu / siostrze i z jaką wdzięcznością przyjmuje zabawkę. W takiej chwili dzielenie się zabawką łączy się wyłącznie z pozytywnymi emocjami – dziecko nie czuje złości i frustracji z tego powodu, że ktoś kazał mu się podzielić. To była jego świadoma decyzja i w dodatku widzi, że ta decyzja sprawiła drugiej osobie radość.

Oczywiście pozostaje wtedy kwestia drugiego dziecka – które musi długo czekać na zabawkę i być może nawet płacze lub chce wyrywać upragnioną rzecz z rąk rodzeństwa. Czy sprawiedliwe jest to, że musi czekać? Owszem, bo w odwrotnej sytuacji będzie dokładnie tak samo.

Twoim zadaniem w tym konflikcie jest tylko oznajmić dzieciom fakty np. „Rozumiem, że chcecie w tej chwili bawić się tą samą zabawką, obydwojgu Wam się bardzo podoba” oraz zapobiegać rękoczynom, komunikować granice i empatycznie towarzyszyć w ewentualnej frustracji. Ustal jednak proste zasady – jeżeli dziecko ma zabawkę może się nią bawić tak długo, jak chce.

Dziecko ma swobodę decydowania, kiedy skończy zabawę i będzie gotowe oddać zabawkę rodzeństwu. Drugie dziecko ma możliwość poproszenia o wymianę, ale w przypadku odmowy dziecko musi poczekać na swoją kolej i chociaż będzie to dla niego trudne, to z czasem taki schemat zachowania stanie się dla Twoich dzieci normalny.

PS:
Jak już w innym wpisie wspominałem, dzieci mają potrzebę posiadania. Skutecznym i wspierającym autonomię pomysłem jest stworzenie pudełek z zabawkami, które będą tylko jego i którymi dziecko nie chce się absolutnie dzielić. Ważne, by tą zasadę wcześniej omówić i by każde dziecko to zrozumiało.

Czy są inne rozwiązania?

Oczywiście. Jednak przeanalizujmy, co z nich wynika.

Opcja 1 – Interwencja rodzica

Jeżeli postanowisz sam zdecydować za dzieci, uznając, że młodsze np. już dostatecznie długo huśta się na huśtawce i powinno ustąpić starszemu dziecku, to jednocześnie podejmujesz za dzieci decyzję. Powodujesz nie tylko frustrację młodszego dziecka, ale również poniekąd obierasz stronę w konflikcie.

Uczysz w ten sposób, że jeżeli jedno z dzieci będzie płakać, marudzić czy prosić, o co coś za wszelką cenę to dostanie to, czego oczekuje i zostanie to zabrane komuś innemu, a poza tym podsycasz rywalizację rodzeństwa. Pokazujesz również, że to Ty decydujesz, kiedy dzieci mogą się bawić daną zabawką i powoduje u dziecka jeszcze wniosek, że „nic nie jest mi dane raz na zawsze, muszę bawić się szybko, bo jak rodzeństwo znowu zaprotestuje, to zostanie mi to odebrane” – uniemożliwia to zatracenie się w zabawie, bo dziecko wciąż ma świadomość, że „zegar tyka”.

Opcja 2 – Trzymasz się z daleka i nie podejmujesz żadnego działania w konflikcie

Chociaż jest to opcja, która wydaje się dość dobra na pierwszy rzut oka, to jednak w rzeczywistości ma bardzo wiele wad. Jeżeli rodzeństwo jest zmuszone do ciągłej walki i rywalizacji między sobą, a uczy się tego, że wygrywa silniejszy, to niestety negatywne skutki ponoszą tu obie strony. Dziecko, które zawsze wygrywa – głośniejsze, silniejsze i bardziej asertywne uczy się, że jego potrzeby są najważniejsze, że zawsze musi walczyć o swoje i nie musi brać pod uwagę uczuć innego człowieka. A „słabsze” dziecko? Poddaje się. Najczęściej jest to młodsze, spokojniejsze, bardziej empatyczne rodzeństwo, które z każdą „przegraną” traci poczucie własnej wartości i postrzega się jako gorsze. W przyszłości niestety najczęściej powoduje to brak w wiary w siebie, wycofanie lub niechęć w kontaktach z rówieśnikami.

Jakie wyciągamy wnioski?

Przede wszystkim rodzicielstwo to nie prawo dżungli – musisz towarzyszyć swoim dzieciom w konfliktowych sytuacjach, ale też nie możesz podejmować za nich decyzji, kto w danym momencie może się bawić daną zabawką.

Sukcesem jest tutaj wprowadzenie jasnych zasad co do tego, że każdy decyduje o swojej własności, ale także może bawić się zabawką, którą się bawi i nie zostanie mu ona nagle brutalnie odebrana. Tylko w ten sposób zapewnisz swoim dzieciom względny spokój, ale przede wszystkim możliwość nieprzerwanej, głębokiej zabawy i szacunek do tego zarówno z Twojej strony, jak i ze strony rodzeństwa.

Oczywiście zawsze któraś ze stron w takim konflikcie będzie „pokrzywdzona”, bo będzie musiała czekać na swoją kolej lub odczuje frustrację czy złość z powodu odmowy rodzeństwa. Twoim zadaniem jest tutaj tylko być i wspierać, a ewentualnie umilić w jakiś sposób czas oczekiwania na wymarzoną zabawkę.

Czy to będzie łatwe? Nie.

Ale za to w zamian będziesz w przyszłości rodzicem hojnych dzieci, które potrafią stawiać swoje granice, szanują innych i są pełne empatii do drugiego człowieka. Więc warto!

Zainteresował Cię temat? Zobacz także


Teoria przywiązania. 4 Typy więzi rodzicielskiej

Nie krzyczymy, tłumaczymy

Artykuł Ciągłe kłótnie o zabawki. Co robić? pochodzi z serwisu Bliskościowy Tata.

]]> Win-Win: Czyli jak się kłócić? https://bliskosciowytata.pl/win-win-strategia-na-klotnie-w-6-krokach/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=win-win-strategia-na-klotnie-w-6-krokach Fri, 11 Aug 2023 18:13:42 +0000 https://bliskosciowytata.pl/?p=1769 Kłótnie i konflikty między rodzicami a dziećmi są nieuniknione. Żyjąc w rodzinie, żyjemy wśród ludzi, których kochamy i na których nam zależy, ale jesteśmy zupełnie różnymi osobami i często mamy całkowicie odmienne spojrzenie na te same kwestie. Czasami niewielka różnica zdań, niedopowiedzenie czy nieporozumienie potrafi być przyczyną naprawdę dużej awantury. Najczęściej obie strony tracą na […]

Artykuł Win-Win: Czyli jak się kłócić? pochodzi z serwisu Bliskościowy Tata.

]]>

Kłótnie i konflikty między rodzicami a dziećmi są nieuniknione. Żyjąc w rodzinie, żyjemy wśród ludzi, których kochamy i na których nam zależy, ale jesteśmy zupełnie różnymi osobami i często mamy całkowicie odmienne spojrzenie na te same kwestie. Czasami niewielka różnica zdań, niedopowiedzenie czy nieporozumienie potrafi być przyczyną naprawdę dużej awantury. Najczęściej obie strony tracą na takich konfliktach, ale czy zawsze? Czy istnieje kłótnia konstruktywna?

Dziecko w miarę swojego rozwoju i tego jak rośnie, coraz częściej nie zgadza się ze swoimi rodzicami. Wynika to z innego spojrzenia na świat lub innego rozumienia pewnych schematów. Niestety najczęściej rodzic uznaje swoją rację za najważniejszą lub co gorsza – nie słucha argumentów dziecka, a po awanturze „zamiata problemy pod dywan”. W przyszłości ma to ogromny wpływ na to, czy dziecko będzie umieć sobie radzić w sytuacjach konfliktowych zarówno z rówieśnikami, jak i docelowo w pracy czy własnej rodzinie.

Jednak umiejętność wyrażania swojej opinii i argumentowania własnego zdania jest bardzo ważna w kontekście rozwoju młodego człowieka. Nauczenie dziecka szacunku do różnicy zdań i szukania rozwiązań konfliktu z korzyścią dla obu stron nie jest łatwym zadaniem, ale ma wiele pozytywnych aspektów.

Jak najczęściej kończą się kłótnie?

Thomas Gordon, autor licznych i cenionych książek o rodzicielstwie wyróżnił kilka postaw rodziców w konfliktach ze swoimi dziećmi:

– Zwycięzcy – czyli autorytarne jednostki wierzące wyłącznie w swoje własne przekonania (bez względu na to, czy mają rację czy nie). Są to rodzice, którzy wydają polecenia i oczekują posłuszeństwa, a jedynym sposobem porozumiewania się są dla nich nakazy i zakazy. Konflikty dla Zwycięzców kończą się zawsze pokonaniem dziecka i uznaniem swojej racji, często w ich przekonaniu „dla jego dobra”.

– Zwyciężeni – to rodzice, którzy najczęściej ustępują dziecku i spełniają jego oczekiwania. Nie zależy im na tym, by postawić na swoim tylko na tym, żeby dziecko było zadowolone.

– Chwiejący się – czyli rodzice dokładnie „pomiędzy”, którzy nie przyjmują na stałe żadnej z tych postaw. Fundują dziecku często sporą dezorientację, ponieważ nigdy nie wie ono czego się spodziewać. Rodzice chwiejący się są raz zupełnie pobłażliwi, a innym razem, autorytarni i nie dopuszczają innych racji.

Niestety w każdej z tych postaw możemy znaleźć sporą ilość błędów, które mogą mocno odbić się w przyszłości na naszym dziecku.

Czy istnieje zatem sposób, żeby rozwiązać konflikt tak, aby nie ucierpiała żadna ze stron?

Najważniejsze jest to, aby konfliktu w rodzinie nie traktować jak walki, ponieważ w takiej sytuacji najczęściej cierpi każda ze stron, a członkowie rodziny są sobie bliscy i chcą dla siebie dobrze, nawet jeśli nie zgadzają się w jakiejś kwestii. Nasze nastawienie jest więc tutaj kluczowe, bo jeżeli chcemy „wygrać” w kłótni dla samego uczucia, że postawiliśmy na swoim, to niestety może okazać się, że ta satysfakcja będzie bardzo krótka i szybko pojawią się wyrzuty sumienia. Tym bardziej że członkowie rodziny przez to, że świetnie się znają, potrafią też w czasie kłótni uderzyć w najbardziej czułe punkty drugiej osoby.

Jeżeli w konfliktach rodzinnych notorycznie przegranym jest dziecko, to rośnie w nim poczucie niesprawiedliwego traktowania, bo rodzice błędnie oceniają jego argumenty lub zwyczajnie ich nie słuchają i w konsekwencji dziecko przestaje rozmawiać z rodzicami, bo zakłada z góry, że i tak nie zostanie zrozumiane.

Aby uniknąć takiego schematu, możemy skorzystać z techniki rozwiązywania konfliktów strategią „wygrana – wygrana”, ale będzie to wymagać od nas sporo nauki w zakresie uwzględniania potrzeb obu stron. W tej metodzie rodzice wraz z dziećmi muszą poszukać rozwiązania korzystnego dla wszystkich, więc konieczne będzie ćwiczenie słuchania i rozumienia siebie nawzajem.

Zastosowanie strategii „wygrana – wygrana” w 6 prostych krokach metody Gordona

  1. Zdefiniowanie konfliktu – przede wszystkim musimy zacząć od tego, aby konflikt rozpoznać i go nazwać. Najgorszym wrogiem dla uczestników kłótni jest pośpiech i fala złości. Aby rozwiązać problematyczną sytuację, powinniśmy w pierwszej chwili opanować emocje, a później określić, czy jesteśmy w dobrym momencie na dyskusję w tym temacie.
    Nie bój się przerwać kłótni, jeżeli czujesz, że nie jesteś w stanie w tym momencie podjąć rozmowy bez targających Tobą emocji. Najczęściej w złości nie używamy racjonalnych argumentów i możemy powiedzieć coś, czego będziemy później żałować.
    Również jeśli akurat spieszymy się do pracy, szkoły czy do lekarza powinniśmy przerwać dyskusję. Wystarczy w takiej sytuacji tylko zdefiniować krótko w czym jest problem ( odnosząc się do swoich subiektywnych odczuć i unikając oskarżeń, kiedy dziecko nie ma szans się przed nimi bronić) i umówić się na powrót do problemu w odpowiednim momencie np. po powrocie do domu. Zdefiniowanie konfliktu musimy umożliwić każdej ze stron, ale ważne jest tutaj odnoszenie się do samego siebie np. „jest mi przykro, ponieważ…”, „zdenerwowałem się, bo…”, „nie zgadzam się z tym, ale chcę posłuchać Twojej opinii, kiedy wrócę”.

  2. Okazanie empatii – niestety w czasie kłótni najczęściej każda ze stron skupia się wyłącznie na sobie. Potrafimy też „uczepić” się półsłówek mało ważnych w kontekście całego problemu. Czasami to, że z góry nastawiamy się na odpieranie ataków, zamiast wzajemnego zrozumienia potrafi nas w dyskusji zaprowadzić bardzo daleko od poruszanego pierwotnie problemu. Dlatego tak ważne jest okazanie dziecku, że rozumie się jego emocje i potrzeby, bo tak naprawdę dziecko czasami samo nie potrafi ich nazwać. Warto do swojego słownika na stałe wprowadzić (już od najmłodszych lat!) takie zdania jak: „Czy dobrze rozumiem, że jesteś zdenerwowany, ponieważ….”, „Wydaje mi się, że mogło Cię to zawstydzić”, „Rozumiem, że czujesz na mnie złość, dlatego że…” lub „Rozumiem Twoją wściekłość, to normalne, że złościsz się na…”. Jednak pamiętaj, aby nie definiować uczuć dziecka jednoznacznie z góry uznając, że jest tak jak sądzisz. Kluczem jest nauczenie się akceptowania emocji Twojego dziecka również wtedy, a może nawet dokładnie wtedy, gdy zupełnie ich nie rozumiesz. To długa droga dla każdego rodzica, by na chwilę postawić się na miejscu swojego dziecka i nauczyć się prawdziwej empatii i zrozumienia.
  3. Wspólne określenie możliwych rozwiązań – kluczem tutaj jest słowo WSPÓLNE. Jako rodzice niestety często podświadomie sądzimy, że nasze rozwiązania są najlepsze i czasami dajemy dziecku możliwość wybrania z kilku opcji, ale jest to jest to mimo wszystko postać strategii „wygrana – przegrana”. Aby poznać punkt widzenia dziecka, musimy wprost poprosić je o jego zdanie, pytając: „Jaki masz pomysł na rozwiązanie tego problemu?”, „Co Twoim zdaniem możemy zrobić?”, „Jakie widzisz rozwiązania w tej sytuacji?”. Następnie po prostu wysłuchaj dziecka bez zbędnych komentarzy. Nie neguj z góry i nie oceniaj jego pomysłów, nawet jeśli ciśnie Ci się na usta „Tak! Fantastyczny pomysł!”, bo zwyczajnie może to spowodować, że inne wydadzą się dziecku gorsze. Spiszcie na kartce wszystkie pomysły, również Twoje i również te najbardziej abstrakcyjne, bo krytykując je, możesz tylko zerwać nić porozumienia.
  4. Krytyczna ocena rozwiązań – pora na wykreślenie z Waszej wspólnie sporządzonej listy tych pomysłów, które są zupełnie nieakceptowalne dla drugiej strony. Pamiętaj jednak, że macie być tak samo krytyczni dla oceny rozwiązań wymyślonych przez dziecko, jak i tych, które sami wpisaliście na kartkę. Ten etap powinien doprowadzić do wyboru tego rozwiązania, które spełni oczekiwania obu stron. Oczywiście w wyjątkowych sytuacjach potrzebny będzie kompromis, ale najważniejsze jest to, by wybrać takie rozwiązanie, które maksymalnie zrealizuje potrzeby zarówno rodzica, jak i dziecka. Musimy tutaj dokładnie przeanalizować każde rozwiązanie, a odrzucając je wspólnie określić, z jakiego powodu wykreślamy je z listy.
  5. Wybór najlepszego rozwiązania – czasami idealne rozwiązanie nie istnieje. Tak już jest, że musimy się pogodzić z tym, że konfliktowe sytuacje są trudne, ale musimy wybrać takie rozwiązanie, które odpowiada każdej ze stron lub wymaga jak najmniejszych kompromisów. Wspólne przejście przez problem najczęściej mimo wszystko zbliży do siebie skonfliktowane strony, ale przede wszystkim każdy poczuje się doceniony i wysłuchany. Wspólny wybór najlepszego rozwiązania jest strategią opartą na zrozumieniu, empatii i szacunku do odrębnych poglądów. Wszyscy mają tutaj poczucie, że ich zdanie zostało wzięte pod uwagę i, mimo że czasami trzeba pierwotny pomysł lekko zmodyfikować, to jednak wspólnie z dzieckiem podejmujemy decyzję o jego realizacji. Najlepiej wybrane rozwiązanie spisać na kartce w formie „umowy”, którą oficjalnie podpiszą obie strony konfliktu.
  6. Realizacja umowy – oczywiście wybrane rozwiązanie musimy jeszcze wprowadzić w życie i aby uniknąć kolejnych nieporozumień powinniśmy z góry określić kto, kiedy i jak będzie realizował wspólną umowę. Ważne jest to, że nie musimy wybranego rozwiązania uznawać za najważniejsze i jedyne, bo jeżeli po czasie uznamy (również wspólnie), że lepiej pewne kwestie zmodyfikować to mamy do tego pełne prawo.

Tylko dziecko, które czynnie uczestniczy w życiu rodzinnym, może w przyszłości być dorosłym, który bez obaw będzie wyrażał swoje zdanie i szukał rozwiązań konfliktów w taki sposób, by realizować potrzeby każdej ze stron. Najtrudniejsze dla rodzica w tym procesie może okazać się nauczenie tego SAMEGO SIEBIE. Dostrzeganie drugiej strony, jej uczuć, emocji, stresów pomoże nam nie tylko w relacji z naszym dzieckiem, ale również partnerem, dalszą rodziną czy znajomymi. Ważne jest tutaj, aby pamiętać, że dziecko będzie brało z nas przykład i możemy dać mu prawdziwy wzór do naśladowania w sytuacjach konfliktowych lub nauczyć, że „dzieci i ryby głosu nie mają” – wybór należy do nas!

Zainteresował Cię temat? Zobacz także
Teoria przywiązania. 4 Typy więzi rodzicielskiej

Czy wiesz, jakim jesteś rodzicem?

Artykuł Win-Win: Czyli jak się kłócić? pochodzi z serwisu Bliskościowy Tata.

]]> Dlaczego moje dziecko mnie nie rozumie? Model 4 uszu von Thuna https://bliskosciowytata.pl/dlaczego-moje-dziecko-mnie-nie-rozumie-model-4-uszu-von-thuna/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=dlaczego-moje-dziecko-mnie-nie-rozumie-model-4-uszu-von-thuna Tue, 11 Jul 2023 23:03:27 +0000 https://bliskosciowytata.pl/?p=1727 Masz czasami wrażenie, że mówisz do kogoś prostą rzecz, a ta osoba nadinterpretuje Twoje słowa i reaguje przesadnie, chociaż nie miałeś na myśli nic złego? Lub przeciwnie – wypowiadasz się z delikatną sugestią, ale widzisz, że prędzej słonie zaczną latać niż ktoś zrozumie co masz na myśli? To całkowicie normalne! A co ciekawe, nie dosyć, […]

Artykuł Dlaczego moje dziecko mnie nie rozumie? Model 4 uszu von Thuna pochodzi z serwisu Bliskościowy Tata.

]]>

Masz czasami wrażenie, że mówisz do kogoś prostą rzecz, a ta osoba nadinterpretuje Twoje słowa i reaguje przesadnie, chociaż nie miałeś na myśli nic złego? Lub przeciwnie – wypowiadasz się z delikatną sugestią, ale widzisz, że prędzej słonie zaczną latać niż ktoś zrozumie co masz na myśli? To całkowicie normalne! A co ciekawe, nie dosyć, że posiada swoje naukowe wytłumaczenie, to jest również często podstawą wszelkich konfliktów i nieporozumień.

W relacji rodzic – dziecko bardzo często takie drobne nieporozumienia prowadzą do późniejszych problemów z komunikacją w przyszłości. Dziecko „słyszane”, ale nie „słuchane” w końcu przestaje mówić do swoich rodziców, bo ma wrażenie, że zupełnie go nie rozumieją lub dosłownie nadają na innych falach. Co ciekawe… Czasami tak właśnie jest! Ale czy da się zapobiec tym błędom komunikacji?

Teoria 4 uszu von Thuna czyli jak słyszysz swoje dziecko?

Według psychologa komunikacji Schulza von Thuna człowiek słyszy każdy komunikat wypowiadany w jego stronę jednym z czterech uszu (lub czasami wszystkimi na raz). Oczywiście jest to metafora, ale bardzo trafnie potrafi pokazać nam, że w zależności od kontekstu, a czasami nawet naszego nastawienia możemy słyszeć i rozumieć te same zdania w zupełnie inny sposób. Może zdarzyło Ci się, że gotując obiad usłyszałaś od dziecka lub męża pytanie „Za ile będzie obiad?” i wywołało to w Tobie ogromną frustrację, bo odczytałaś to jako zniecierpliwienie lub poganianie Cię. W rzeczywistości mogło to być normalne pytanie bez żadnego podtekstu, bo np. mąż zastanawiał się, czy zdąży przed obiadem wyprowadzić psa. Dlatego właśnie słuchanie odpowiednim uchem jest ważne… Ale niełatwe skoro mamy aż cztery!

Ucho rzeczowe

to ucho, które słyszy suche fakty i informacje. Nie szuka ukrytego znaczenia w przekazie i nie stara się interpretować na zasadzie, że rozmówca czegoś od nas chce lub ma ukryte oczekiwania. Jest to proste zrozumienie i akceptacja informacji np. na stwierdzone przez szefa „jesteś świetnym pracownikiem” nie pojawia się w głowie dudniący alarm, że zaraz pewnie szef będzie od nas czegoś potrzebował. Ucho rzeczowe po prostu słyszy i akceptuje komunikat lub szuka najprostszych odpowiedzi na zadane pytania: „Masz zegarek? Mam.” I wcale nie oznacza to, że rozmówca chciał powiedzieć Ci, która jest godzina.

Na szczęście w stosunku do naszego dziecka jest to ucho, które wykorzystujemy najrzadziej. Raczej nie zdarza się, żeby na komunikat dziecka „Jestem głodny” matka odpowiedziała „Aha”, „Rozumiem” lub „To fajnie”. Dziecko często mówi nam coś lub opowiada właśnie z ukrytą intencją, a nasze krótkie, zbywające odpowiedzi mogą je do tego zniechęcić. Jeżeli Twoje myśli są gdzieś daleko, jesteś zmęczony czy zestresowany to o wiele lepiej powiedzieć dziecku wprost „Porozmawiamy za 10 minut, dobrze? Bo nie mogę się teraz skupić.”. Dziecko nie ma wtedy poczucia, że jest „olewane”, a Ty możesz później poświęcić się w rozmowie w 100% zamiast słyszeć krótkie, suche fakty lub co gorsza – prawie nic nie słyszeć, bo np. jesteś głową jeszcze w pracy.

Jednak są sytuacje, w których przydałoby się otworzyć ucho rzeczowe, żeby minimalizować nerwowe czy konfliktowe sytuacje wynikające z naszej nadinterpretacji. Jeżeli wracasz ze sklepu, a Twoje dziecko pomaga Ci rozpakować zakupy i stwierdza „Wolę ten serek w wersji waniliowej niż czekoladowej” to może być to po prostu suchy fakt, a nie ukryta pretensja do Ciebie za błąd w zakupach. Niestety, kiedy jako rodzice jesteśmy zmęczeni, zdarza nam się bardzo często słyszeć takie sformułowanie właśnie z ukrytym niezadowoleniem i zamiast odpowiedzieć „Dobrze, następnym razem wezmę waniliowy” to w naszej głowie pojawia się lawina złości i może nam się wyrwać coś bardziej w stylu „To następnym razem sam sobie jedź na zakupy, bo nie dosyć, że człowiek się stara to wiecznie macie pretensje!”. A tych pretensji być może wcale nie było… Tylko był to suchy fakt.

Ucho apelacyjne

to ucho, które jest nastawione na potrzeby naszego rozmówcy i najczęściej wykorzystywane w komunikacji opiekun – dziecko. Wracając do naszego przykładu z głodem, w głowie matki po usłyszeniu takiego komunikatu pojawia się od razu myśl o zaspokojeniu potrzeby dziecka ukrytego pod komunikatem „Jestem głodny”, „Jestem śpiący” czy „Nudzi mi się”. Ucho apelu jest bardzo wrażliwe na wszelkie sugestie czy niedopowiedzenia, jednak nastawieni na słuchanie wyłącznie tym uchem czasami nie dostrzegamy zwykłych i prostych komunikatów –  na przykład tych, które tak świetnie słyszy ucho rzeczowe.

Może bowiem okazać się, że pod dziecięcym komunikatem „Nie chcę iść na dwór bawić się z koleżanką” wcale nie kryje się kłótnia z koleżanką i nie musimy od razu szukać w naszej głowie setek rozwiązań na to jak temu zaradzić tylko po prostu brak ochoty wyjścia na podwórko. Dziecko może po prostu potrzebować, usłyszeć od nas „Dobrze, nie musisz iść jeżeli nie masz ochoty”. Niestety wiele osób nastawionych wyłącznie na słuchanie uchem apelu nie potrafi już nie widzieć tych oczekiwań względem siebie. Bardzo często są to osoby w toksycznych związkach, niedoceniane czy wykorzystywane, które sądzą, że wszyscy ciągle czegoś od nich oczekują.

Ucho wzajemnej relacji

to ucho w 100% uzależnione od tego, jakie stosunki łączą nas z naszym rozmówcą. I jest to właśnie bardzo ważne ucho w relacji rodzic – dziecko, bo rozumienie naszego dziecka i to, że je znamy, wpływa na interpretację wypowiadanych przez niego słów. Wiedząc, że nasze dziecko zawsze jest aktywne i uwielbia wyjścia do piaskownicy oraz zabawę z koleżanką może rzeczywiście pozwolić nam na domyślanie się, że pojawił się jakiś konflikt, lub dziecko źle się czuje.

Bardzo często w komunikacji z udziałem ucha relacji same słowa są mniej ważne. Znając nasze dziecko potrafimy tutaj odczytywać również jego gesty, mimikę twarzy czy nerwowe zachowania.

Warto jednak nie przedkładać naszych interpretacji ponad słowa dziecka! Jest to niestety ten poziom komunikacji, na którym polega większość rodziców, dlatego, że wydaje nam się, że świetnie znamy swoje dziecko i wiemy co ma myśli lub sądzimy, że wiemy, kiedy kłamie… Nie słuchamy wtedy, co dziecko ma do powiedzenia tylko sami sobie wymyślamy co ma na myśli. I nasze przekonania mogą wygenerować problem, którego normalnie by nie było. Gdybyśmy po prostu posłuchali naszego dziecka, nie dokładając do jego słów nic od siebie.

Ucho ujawniania siebie

i właśnie dlatego to ostatnie ucho jest uchem najważniejszym i powinniśmy dążyć właśnie do słuchania nim. Uchem ujawniania siebie słyszymy to, co nadawca komunikatu naprawdę chce przekazać. Jeżeli o czymś informuje, to znaczy, że chce, żebyśmy to po prostu wiedzieli, jeżeli zadaje pytanie to czegoś nie wie i oczekuje odpowiedzi, a jeśli narzeka to znaczy, że jest z czegoś niezadowolony.

To ucho jest bardzo ważne w kontekście komunikacji z naszym dzieckiem, ponieważ pozwala spojrzeć na dziecko bez żadnych własnych przekonań czy swojego sposobu postrzegania danej sytuacji. Ucho ujawniania siebie jest nawet nazywane uchem empatii – właśnie dlatego, że pozwala spojrzeć na drugą osobę i postawić się dokładnie na jej miejscu oraz wczuć się w jej emocje. Nie tylko w codziennych rozmowach, ale również w konwersacjach pisanych jest to bardzo ważne. Pisane wiadomości mają bowiem to do siebie, że mogą być odczytane na różny sposób nawet przez to, w jakim w danej chwili jesteśmy humorze, a powinniśmy o wiele bardziej skupić się na tym co rozmówca chce nam przekazać.  Przyjrzyj się kiedyś komentarzom na znanych portalach jak Facebook – jedno zdanie o treści „no nieźle” każdy użytkownik może odczytać, jak chce i jedna osoba uzna to za komplement lub poparcie, a inna za sarkazm lub naśmiewanie się.

Dlatego w przypadku naszego dziecka tak ważne jest to, aby wyzbyć się swoich przekonań i po prostu słyszeć to, co naprawdę dziecko chce nam powiedzieć. Dziecko „słuchane” dobrze wie, że może przyjść do rodziców z każdą sprawą i każdym problemem oraz ma pewność, że nie zostanie ocenione z góry, czy potraktowane niesprawiedliwie, bo rodzic zawsze podejdzie do jego słów z empatią.

Równowaga czterech uszu – czyli jedyny sposób na prawidłową komunikację z naszym dzieckiem

Uchem, które powoduje najwięcej nieporozumień, jest ucho relacji, bo niestety czasami stawianie na pierwszym miejscu naszych przekonań o naszym dziecku może sprawić, że gdy dziecko z biegiem lat się zmienia, to my wcale go nie znamy. Dlatego, że nigdy go nie słuchaliśmy i zawsze żyliśmy obok niego z naszym wyobrażeniem o nim, a nie z prawdziwym człowiekiem. Natomiast uchem, które najbardziej pomaga w zrozumieniu psychologicznego świata dziecka, jest ucho ujawniania siebie (terapeutyczne).

W codziennej komunikacji z dzieckiem powinniśmy jednak starać się, aby zachować równowagę naszych czterech uszu i wynikających z nich płaszczyzn relacji. Wyraźne dominowanie jednej z nich lub przeciwnie – jej brak, może prowadzić do pojawienia się wielu problemów. Rodzic, który „słucha jednym uchem”, a więc w przewadze przypisuje wszystkim komunikatom jeden tor rozumowania, niestety w pewnym momencie dojdzie do ściany, bo nie będzie umieć rozmawiać ze swoim dzieckiem – żyjącym w poczuciu niezrozumienia przez osoby dorosłe. Ciągłe odczytywanie intencji dziecka po swojemu może bowiem zupełnie je zniechęcić do prób porozumiewania się z rodzicem, a docelowo powodować złość i frustrację (najczęściej nierozumianą przez rodziców i zrzucaną na „okres dorastania”). Najprostsza rada na zapobieganie takim sytuacjom to – usłysz swoje dziecko. Jeżeli mówi „nie o to mi chodzi” to pora wczuć się w to, co dziecko ma do powiedzenia bez swoich własnych przekonań i emocji.

Zachowanie równowagi między naszymi czterema uszami jest bardzo trudna, ale warto nad nią pracować, ponieważ tylko ona pozwoli nam na prawidłową komunikację z naszym dzieckiem i zapewni w przyszłości solidne fundamenty dobrej relacji. Dziecko, które od najmłodszych lat wie, że może przyjść do rodziców z każdym najmniejszym problemem i zostanie wysłuchane w przyszłości wie, że może rodzicom powiedzieć o wszystkim, bo zawsze zostanie zrozumiane i nie zostanie niesprawiedliwie ocenione.

Zainteresował Cię temat? Zobacz także
Teoria przywiązania. 4 Typy więzi rodzicielskiej

Nie krzyczymy, tłumaczymy

Artykuł Dlaczego moje dziecko mnie nie rozumie? Model 4 uszu von Thuna pochodzi z serwisu Bliskościowy Tata.

]]> Spotkania rodzinne: Sposób na budowanie silnej więzi i rozwiązanie problemów https://bliskosciowytata.pl/spotkania-rodzinne-jak-budowac-silna-wiez-i-rozwiazywac-problemy/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=spotkania-rodzinne-jak-budowac-silna-wiez-i-rozwiazywac-problemy Mon, 29 May 2023 21:50:34 +0000 https://bliskosciowytata.pl/?p=1637 Rodzinna narada Rodzina jest siłą. Pewnie nieraz przekonaliście się o tym na własnej skórze i odkryliście o ile łatwiej jest rozwiązać jakiś problem, kiedy myśli nad nim kilka osób. Najczęściej spojrzenie z zewnątrz na tę samą rzecz otwiera o wiele więcej możliwości i wyjść z sytuacji. W dodatku w rodzinie mamy między sobą wyjątkową więź, […]

Artykuł Spotkania rodzinne: Sposób na budowanie silnej więzi i rozwiązanie problemów pochodzi z serwisu Bliskościowy Tata.

]]>

Rodzinna narada

Rodzina jest siłą. Pewnie nieraz przekonaliście się o tym na własnej skórze i odkryliście o ile łatwiej jest rozwiązać jakiś problem, kiedy myśli nad nim kilka osób. Najczęściej spojrzenie z zewnątrz na tę samą rzecz otwiera o wiele więcej możliwości i wyjść z sytuacji. W dodatku w rodzinie mamy między sobą wyjątkową więź, więc każdy podchodzi do sprawy bardzo empatycznie, a rozwiązania mają na celu wzajemne dobro. Często niestety jest nam ciężko mówić o sprawach trudnych i nie każdy potrafi też bezpośrednio zwrócić się o pomoc lub poradę. Warto więc wyrobić sobie taki „nawyk” dzielenia się wzajemnie wśród najbliższych zarówno tym, co dobre, jak i tym co spędza nam sen z powiek.

Stworzenie wokół tego przyjaznej i pełnej ciepła atmosfery może bardzo pomóc. Warto więc wdrożyć do codziennej, rodzinnej rutyny narady rodzinne, które pomogą Wam drużynowo przezwyciężać trudności i cieszyć się z sukcesów, ale jednocześnie sprawią, że każdy członek rodziny będzie lepiej wiedział z jakimi planami, oczekiwaniami lub problemami aktualnie borykają się najbliżsi.

Jak zaplanować takie spotkanie?

Narada rodzinna to spotkanie wszystkich członków rodziny, więc oczywiście najważniejsze jest dopasowanie odpowiedniej pory. Jeżeli zależy Ci, żeby te narady były naprawdę owocne to w pierwszej kolejności warto popracować nad ich regularnością. Najlepiej na początek ustalić spotkania co tygodniowe – pozwoli to najlepiej podsumować poprzedni tydzień i dokładnie zaplanować kolejny, a dodatkowo da to możliwość na bieżące wyjaśnianie problematycznych lub konfliktowych spraw.

Jak ustalić przebieg?

Rodzinna narada powinna mieć prowadzącego. Dobrze byłoby gdyby prowadzący zmieniał się w każdym tygodniu i żeby każdy miał okazję poprowadzić rodzinne spotkanie (również najmłodsze dzieci). Każdy powinien także mieć swój wkład w samo przygotowanie miejsca narady – sprawia to, że również dla dzieci nabiera ona więcej ważności.

Podział obowiązków przy szykowaniu spotkania można zrobić odpowiednio wcześniej – np. na poprzednim spotkaniu tak, żeby każdy wiedział kto szykuje krzesła / poduszki na podłodze, picie czy jakieś przekąski. Możecie odpowiednio wcześniej przygotować listę zakupów na spotkanie, mama z młodszym rodzeństwem może upiec ulubione ciasto, a starsze dzieci mogą samodzielnie zetrzeć stół, pokroić owoce lub przygotować lemoniadę.

Możecie też ustalić sobie oficjalny sposób otwarcia i zakończenia spotkania np. dzwonek, gwizdek. Pozwoli to na maksymalne skupienie domowników, bo każdy wie, że od dzwonka do dzwonka nie używamy telefonów i innych multimediów ani nie robimy nic innego. Poza oczywistym faktem, że każdy członek spotkania lepiej się skupi, daje to również przestrzeń dla tych uczestników, dla których spotkanie może się na początku wydawać stresujące lub trudne, ponieważ ma świadomość, że nikt się nie spieszy i nie jest to tylko spotkanie „do odhaczenia”.

Dobre zaplanowanie rodzinnej narady przyniesie bardzo dużo korzyści w czasie samego jej trwania. Dla ułatwienia możesz TUTAJ pobrać szablon do prowadzenia spotkania. Uzupełnianie go na bieżąco na każdym spotkaniu pozwoli również na późniejszy powrót do niektórych tematów. Pozwoli to również po czasie wyciągnąć wnioski z problematycznych i konfliktowych sytuacji, które będą już rozwiązane. Schemat jest skonstruowany w taki sposób, że po spotkaniu możecie sobie układać go w segregatorze wg dat i zawsze do niego wrócić. Ułatwia także dopasowanie do każdego członka rodziny odpowiedniej roli – moderator, czyli prowadzący jest bardzo ważny, podobnie jak catering wspomniany wyżej, ale warto wyznaczyć również sekretarza, który będzie na bieżąco notował wszystkie ustalenia. Sprawdź, jak możesz dzieciom ułatwić organizację tej narady – kliknij TUTAJ

Rodzinna narada krok po kroku

Wszystko przygotowane i od czego zacząć? Wiadomo, że od najlepszego! Czyli podziękowań i dobrych słów. Możecie wcześniej przygotować słoik, do którego każdy będzie wrzucał miłe słowa o innych domownikach lub podziękowania np. „dziękuję rodzicom, że zabrali mnie do cyrku”, „dziękuję kochany mężu za piękne kwiaty”, „dziękuję bratu, że próbował mnie rozbawić, jak stresowałam się egzaminem”. Mniejsze dzieci mogą natomiast do słoika wrzucić laurki czy obrazki, za co dziękują (np. siebie z mamą na rowerze czy z nową zabawką). Jest to jednocześnie bardzo ważny krok, który powoduje, że atmosfera spotkania robi się bardzo przyjazna. Nie warto tutaj nigdzie się spieszyć, czas dla każdej osoby, która chce zabrać głos, jest tutaj kluczowy – żeby wszyscy czuli się dobrze i swobodnie oraz poczuli miłą atmosferę.

Przez całe spotkanie starajcie się nie spieszyć, tak żeby każdy miał przestrzeń na swoją wypowiedź. Szczególnie dla najmłodszych uczestników jest to ważne – dzieci nie zawsze potrafią ubrać wszystko w odpowiednie słowa, ale nie dopowiadajcie nic za dziecko (chyba że wyraźnie o to prosi lub chce zweryfikować, czy wszyscy zrozumieli dobrze).

Drugi krok to podsumowanie tego, jak przebiegł tydzień. Każdy powinien mieć tutaj chwilę na to, żeby się wypowiedzieć i dokładnie przeanalizować co w tym tygodniu się wydarzyło. Często jest to moment, w którym musimy dać czas i przestrzeń każdemu z osobna do analizy i wyciągnięcia swoich wniosków. Ważne jest tutaj to, aby nie przerywać i nie oceniać z góry osoby, która chce się podzielić swoimi obserwacjami czy problematycznymi kwestiami. Niesprawiedliwe oceny czy nieprzemyślane słowa mogą doprowadzić do tego, że osoba wypowiadająca się zamknie się w sobie, zamiast się otworzyć. Kluczowe jest tutaj okazanie wsparcia i zapewnienie poczucia bezpieczeństwa.

Dalej możemy przejść do osiągnięć… Równie świetnej części spotkania, w której każdy powie, z czego jest dumny w tym tygodniu i co mu się udało. Następnie mniej przyjemna, ale konieczna część dotycząca problemów czy konfliktów. Warto tutaj skupić się na tym jak pomóc bliskiej osobie, a nie roztrząsać co się wydarzyło, wpędzając ją w jeszcze większe poczucie winy. Poruszanie kwestii trudnych w czasie spotkania jest o tyle ważne, że pozwala poczuć każdemu z uczestników, że wzajemnie jesteśmy dla siebie ważni i że przejmujemy się zmartwieniami najbliższej osoby.

Później możemy omówić życzenia na nadchodzący tydzień. Zarówno takie, które mamy względem innych członków rodziny, jak i takie, które kierujemy sami do siebie.

Pobrany schemat pozwala nam także w czasie każdego tygodnia notować dodatkowe tematy, które każdy chce poruszyć. Mogą się tu znaleźć najróżniejsze tematy od planowania wakacji przez omówienie listy gości na urodzinowe przyjęcie po codzienne rzeczy jak lista zakupów czy obiadów na ten tydzień. Jest to miejsce, w którym możemy też dobrze zaplanować nadchodzący tydzień pod względem organizacyjnym. Zajmujemy się tutaj rozplanowaniem ważnych terminów i dokładnym ustaleniem ich realizacji. Przykładem może być zaplanowanie, kto odbierze dziecko z przedszkola lub kto pójdzie z psem na wizytę u fryzjera. Tak dokładne rozplanowanie bieżących zadań na dany tydzień da nam wiele spokoju i zaoszczędzi niemało stresu.

Korzyści

Poza wspomnianymi zaletami rodzinnych spotkań w postaci lepszej organizacji, oszczędzania nerwów i czasu zyskujemy bezcenną rzecz – wspólny czas. Zamysłem rodzinnych narad jest to, żeby spędzony wspólnie czas był miły i przyjemny, a przy okazji, żeby każdy domownik czuł się zauważony i doceniony. Dzieci często nie zdają sobie sprawy, jak wiele kosztuje rodziców dobra organizacja i jak wiele rzeczy podporządkowuje się pod ich lekcję śpiewu czy grę w piłkę nożną.

Poza tym rozmowy o bieżących sprawach, problemach i osiągnięciach sprawia, że nasze dziecko czuje się ważne i wie, że jest słuchane. Ma świadomość tego, że rodzice nie lekceważą jego problemów, ale też ogromnie doceniają osiągnięcia i pamiętają o ważnych dla niego terminach.

Dzieci uczestniczące czynnie w rodzinach naradach uczą się też systematyczności, konsekwencji i dobrej organizacji, ale także działania zespołowego, partnerstwa i podziału obowiązków. Dzieci, które częściej słyszą dobre słowa i mają świadomość, że są integralną częścią swojej rodziny, mają często wyższe poczucie własnej wartości i wyrastają na pewnych siebie, odważnych dorosłych.

Również umiejętność dziękowania, którą ćwiczymy na początku każdego spotkania, wspiera rozwój dziecka i pozwala lepiej dostrzec proste rzeczy, które powinno się doceniać. Dzięki temu łatwiej będzie potrafiło kogoś pochwalić oraz przyjmować komplementy, ale także doceniać czyjeś starania.

Narady rodzinne dają też pewnego rodzaju poczucie bezpieczeństwa i stabilizacji. Każdy wie, co do niego należy, ustalona jest stała pora spotkań, a dodatkowo dziecko ma świadomość, że rodzina jest zawsze największą siłą i może porozmawiać o wszystkim – nawet jeśli coś mu nie wyszło. Każdy domownik ma tutaj czas i przestrzeń na poruszenie tematów, na których mu zależy, ale jednocześnie wie, że może poruszyć tematy dla siebie trudne i nie zostanie zbyty czy źle oceniony. Dodatkowo zaplanowanie i podział obowiązków na przyszły tydzień sprawia, że każdy ma więcej wewnętrznego spokoju i nie musi się obawiać czy ktoś nie zapomni o ważnej dla niego sprawie.

Przede wszystkim jednak rodzinna narada to wspólnie spędzony czas! A czas to najwyższe dobro, którego nie kupi się za żadne pieniądze i nie wygra się go więcej w żadnej loterii. Doceniajmy go!

Zobacz także:

Artykuł Spotkania rodzinne: Sposób na budowanie silnej więzi i rozwiązanie problemów pochodzi z serwisu Bliskościowy Tata.

]]> Podejście TEACCH jako inspiracja dla wprowadzenia struktury w życiu codziennym? https://bliskosciowytata.pl/w-czym-moze-pomoc-podejscie-teacch/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=w-czym-moze-pomoc-podejscie-teacch Wed, 26 Apr 2023 19:31:35 +0000 https://bliskosciowytata.pl/?p=1510 Pamiętasz jak będąc małym dzieckiem potrafiłeś się wyłączyć i skupić tylko na marzeniach w swojej głowie? Czasami chciałeś nauczyć się latać jak ptak, a innym razem zaglądałeś do każdego okna z nadzieją, że zobaczysz Świętego Mikołaja albo ulubionego superbohatera. Dziecięcy świat różni od naszego, ale nie umniejsza to wcale dziecięcych problemów. Chociaż nam czasami zepsuta […]

Artykuł Podejście TEACCH jako inspiracja dla wprowadzenia struktury w życiu codziennym? pochodzi z serwisu Bliskościowy Tata.

]]>

Pamiętasz jak będąc małym dzieckiem potrafiłeś się wyłączyć i skupić tylko na marzeniach w swojej głowie? Czasami chciałeś nauczyć się latać jak ptak, a innym razem zaglądałeś do każdego okna z nadzieją, że zobaczysz Świętego Mikołaja albo ulubionego superbohatera.

Dziecięcy świat różni od naszego, ale nie umniejsza to wcale dziecięcych problemów. Chociaż nam czasami zepsuta zabawka może wydawać się błahym kłopotem to warto pamiętać, że nasze problemy mają u dzieci podobny wydźwięk. Spróbuj powiedzieć swojemu dziecku, że straciłeś pracę i nie masz pieniędzy na rachunki – można być niemal pewnym, że dla niego znaczy to tyle, co dla Ciebie urwane koło w zabawkowej ciężarówce.

Jednak, żeby nasze dzieci mogły się prawidłowo rozwijać muszą zrozumieć szereg zależności, które rządzą światem, a zadaniem każdego rodzica jest pomoc w ułożeniu tych wszystkich bodźców w całość. Nie jest niczym odkrywczym fakt, że każde dziecko jest inne, ale warto przekonać się czy w przypadku naszego dziecka ustrukturyzowanie świata i codziennych czynności nie będzie zbawienne.

Teoretycznie program terapii TEACCH jest jednym z najpopularniejszych podejść do pracy z dziećmi ze spektrum autyzmu, jednak szereg jego funkcji może okazać się zbawienny dla wszystkich dzieci i zastosowanie go w codziennym życiu może pozwolić każdemu dziecku (również wrażliwemu lub HNB) łatwiej i szybciej adaptować się do nowych i często stresujących sytuacji.

TEACCH (Treatment and Education of Autistic and Communication Handicapped Children) to rehabilitacja i edukacja dzieci z całościowymi zaburzeniami rozwojowymi oraz problemami komunikacyjnymi. Program ten został zapoczątkowany przez Erica Schoplera i jego współpracowników. TEACCH opiera się na kompleksowym podejściu terapeutyczno-pedagogicznym i pozwala na indywidualne oraz usystematyzowane podejście do dziecka, uwzględniając łączenie wiedzy i doświadczenia rodziny oraz wszystkich specjalistów z nim pracujących.

Główne założenia TEACCH

Wiodącym aspektem w programie jest nauczanie ustrukturyzowane oraz wizualizacja otoczenia. Podejście to ma pomóc dziecku w rozumieniu czynności, czasu i komunikatów werbalnych. Składa się z następujących technik kształtujących autonomię dziecka:

  • struktury fizyczne – organizacja otoczenia w sposób uporządkowany i stały,
  • struktury wizualne – wizualizacja materiałów i pomocy edukacyjnych, stosowanie piktogramów, wyraźnych obrazków, symboli,
  • struktury w postaci zasad i reguł – wykonywanie czynności rutynowych, stawianie dziecku jasnych oczekiwań,
  • struktury w postaci stałego schematu – planu dnia, systemu pracy, miejsca, czasu.

TEACCH to program, który wspomaga całościowy rozwój dziecka. Dzięki zastosowaniu się do jego technik i metod, dzieci zyskują na samodzielności, stabilności emocjonalnej i poczuciu bezpieczeństwa. Stosując plan aktywności, uczeń wie kiedy jest początek i koniec danej czynności. Program uczy myślenia przyczynowo – skutkowego oraz wspomaga rozwój mowy czynnej i biernej.

Przykłady wykorzystania TEACCH w życiu codziennym

  1. Przede wszystkim założenia TEACCH opierają się na organizacji i sekwencjach. Nie tylko dzieci autystyczne mają problem z rozumieniem zależności „co po czym?” lub „po co?”. Szczególnie w przypadku małych dzieci stosowane przez dorosłych zupełnie nieumyślnie skróty myślowe mogą prowadzić do frustracji. Świetnym przykładem jest problem wielu dzieci z ubieraniem się do wyjścia (szczególnie zimową porą, gdy długo to trwa). Większość dzieci słysząc komunikat „idziemy do sklepu” ma w głowie od razu siebie na chodniku w drodze, więc naturalnym odruchem byłoby gdyby mama nacisnęła klamkę i wyszła. Rodzic jednak ma świadomość, że przed nim najpierw przygotowanie siebie, dziecka i toreb na zakupy – warto opisać te czynności i uprzedzić o nich dziecko, które postawione w stan gotowości zaczyna się irytować, że do wyjścia z domu nadal nie dochodzi. Tymczasem nakreślenie dziecku planu czynności, ale także wprowadzenie porannej/wieczornej rutyny daje ogromne poczucie bezpieczeństwa i pozwala na minimalizowanie nerwowych sytuacji.
  2. Podejście TEACCH skupia się też na mocnych stronach – czego niestety po dziś dzień brakuje w systemach nauczania polskich publicznych szkół. Oczywiście dawanie dziecku wielu możliwości, żeby sprawdziło, w czym się dobrze czuje jest zasadne, ale wrażliwe dzieci mają często problem z tymi rzeczami, które im nie wychodzą. Mocne strony i zainteresowania można wykorzystać w sposób funkcjonalny, ale trzeba bardzo uważać na krzywdzące oceny. Każde dziecko ma ogromny potencjał, ale priorytetem są potrzeby, do których wyznaczamy cele. Pozwala to na bardzo indywidualne podejście do dziecka i chroni przed narzucaniem swoich oczekiwań.
  3. Dzieci mają często problem również z łączeniem faktów i zadaniem rodzica jest bieżące opisywanie zależności przyczyna – skutek w każdej codziennej sytuacji. Pozwala to dziecku nie tylko lepiej zrozumieć świat, ale też pozytywnie wpływa na komunikację, np. pozwala na zadawanie trafnych pytań. Wiele zależności można też świetnie wyjaśnić w formie obrazkowej – na rynku jest ogromna ilość książeczek, gier i kart służących do tego celu. W zakładce Newsletter możesz pobrać także gotowe piktogramy, które pomogą Wam w organizacji codziennych czynności, które w teorii mogą wydawać się proste, ale w głowie naszego dziecka czasami są skomplikowanym procesem. Świetnym przykładem jest mycie zębów – jeżeli powiesicie w łazience na wysokości wzroku dziecka taką „ściągę” czynności wykonywanych w kolejności podczas mycia zębów, to najprawdopodobniej na tyle skupi się na realizacji poszczególnych punktów zadania, że nie będzie się denerwować i rozpraszać, a z czasem stanie się to rutyną.

4.Technika TEACCH oferuje też szereg różnego rodzaju ćwiczeń dla osób autystycznych, które pozwalają im ćwiczyć skupienie. Jest to kolejny przykład rzeczy, które można wykorzystać w pracy z dziećmi. Oczywiście osoby w spektrum mają o wiele większy problem z rozkojarzeniem, ponieważ ich uwaga łatwo się rozprasza przez czynniki zewnętrzne (hałas za oknem, szum wiatraka, tykanie zegara) lub wewnętrznymi (liczenie lub rymowanie w głowie, układanie kolorami rzeczy w otoczeniu). Jednak zabawy i ćwiczenia koncentracyjne pozwolą każdemu dziecku na budowanie lepszego skupienia.

Podsumowanie

Realizacja celów TEACCH opiera się głównie na tym, żeby wizualizować treść i nie skupiać się na samym opowiadaniu lub tłumaczeniu. Przedstawienie zależności systemowych w sposób prosty oraz nazywanie wykonywanych czynności przez rodzica pozwala dziecku zrozumieć większość funkcjonalności.  Warto również umiejscowić zadania i ich koniec w czasie oraz usystematyzować je wykorzystując strategię pracy np. sprzątanie etapami, układanie od lewej do prawej. Ponadto rutyna w codziennym życiu dziecka daje wiele spokoju i poczucia bezpieczeństwa, a także sprawia, że dziecko potrafi lepiej skupić się na wykonywanym zadaniu i wie co następuje po sobie (np. kiedy szykuje się do snu).

W przypadku osób z autyzmem te założenia powinny pozostać spójne w każdym środowisku, w którym przebywa i warto pamiętać, że dokonanie zmian w otoczeniu, tworzenie systemów lub planu zadań wymaga komunikacji pomiędzy nauczycielami, rodzicami i specjalistami. Badania prowadzone przez wiele państw pokazuje, że jest podejście TEACCH ma pozytywne wyniki i jest przyjazne osobom ze spektrum autyzmu, ale za silna struktura i sztywne rutyny mogą pogłębić brak elastyczności i niechęć do zmian u osób z autyzmem.

Z pozostałymi dziećmi jest nieco łatwiej, bo potrafią szybciej adaptować się do zmiennego środowiska i chociaż rzeczywiście praca w oparciu o założenia TEACCH może przynieść bardzo wiele korzyści w ich rozwoju to warto zachować rozwagę – jak przy każdej metodzie wychowawczej – i pamiętać o indywidualizmie swojego dziecka.

Artykuł Podejście TEACCH jako inspiracja dla wprowadzenia struktury w życiu codziennym? pochodzi z serwisu Bliskościowy Tata.

]]> Nie krzyczymy, tłumaczymy https://bliskosciowytata.pl/nie-krzyczymy-tlumaczymy/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=nie-krzyczymy-tlumaczymy Thu, 17 Feb 2022 22:25:34 +0000 https://bliskosciowytata.pl/?p=904 Twoje reprymendy skierowane do dziecka nie odnoszą rezultatu, a wręcz przeciwnie – wywołują u niego śmiech? Używasz sformułowań „Ty nigdy nie robisz tego, o co cię proszę!” albo „Jak zwykle źle się zachowujesz!”? A czy wiesz, że takie krytyczne oceny i nadmierne uogólnienia są językiem nacechowanym agresją i szkodzą Twoim relacjom z otoczeniem, w tym także […]

Artykuł Nie krzyczymy, tłumaczymy pochodzi z serwisu Bliskościowy Tata.

]]>

Twoje reprymendy skierowane do dziecka nie odnoszą rezultatu, a wręcz przeciwnie – wywołują u niego śmiech? Używasz sformułowań „Ty nigdy nie robisz tego, o co cię proszę!” albo „Jak zwykle źle się zachowujesz!”? A czy wiesz, że takie krytyczne oceny i nadmierne uogólnienia są językiem nacechowanym agresją i szkodzą Twoim relacjom z otoczeniem, w tym także z własnym maluchem?
Komunikacja bez przemocy nie jest łatwa – w naszym codziennym języku królują oceny moralne i porównania. Warto zatem poznać alternatywę dla krytykującego języka szakala – jest nim pełen zrozumienia język żyrafy. Jeśli zdarza Ci się używać zwrotów nacechowanych krytycznie lub znasz kogoś, kto w ten sposób odnosi się do swoich bliskich – ten tekst jest dla Ciebie!

 

Dlaczego zdarza się nam używać krzywdzącego języka do dziecka?

Podejrzewam, że każdemu z nas zdarzyły się sytuację, w których nasze granice zostały przekroczone. Stwórzmy taki przykład:  Wysprzątałaś/eś kuchnię, wyszłaś/eś wyrzucić śmieci, a w tym czasie dzieci wpadły na pomysł  rzucaniem jajkami i obsypywaniem się mąką. Na domiar tego przychodzą do was za 2 minuty goście i nikomu się nie spieszy posprzątać. Można rzec, że niejednemu pozostałby w tej sytuacji krzyk. Dlaczego? Gdyż czujemy się bezsilni. A krzyku używamy do sprawowania władzy w takich sytuacjach. A dzieci to są małe istoty z własną wolą i nie zawsze funkcjonują tak, jakbyśmy sobie tego życzyli.

Niestety niewiele rodziców zdaje sobie sprawę, jaką krzywdę potrafią wyrządzić słowa. „Zawsze to psujesz”, „mówiłem Ci, że Ci się to nie uda, jesteś za mała”, „czy Ty oszalałaś?” takie zdania potrafią pozostawić niewidzialne ślady w duszy dziecka na długo, jak nie na całe życie.

Komunikacja bez przemocy to koncepcja stworzona przez Marshalla B. Rosenberga

Głównym jej założeniem było zbudowanie takiego modelu w komunikacji, który naturalnie przeciwdziałałby przemocy. Co ważne – nie jest to tylko komunikacja ukierunkowana na dziecko – model ten z powodzeniem można stosować w życiu codziennym, gdyż jest bardzo przydatny – w szczególności w obliczu sytuacji konfliktowej. NVC (nonviolent communication) zakłada czterotorowy model komunikacji, w którym kluczowymi komponentami są:

  • Obserwacja bez oceniania,
  • Rozpoznawanie, nazwanie i wyrażanie swoich uczuć,
  • Powiązanie tych uczuć z własnymi potrzebami i pragnieniami,
  • Formułowanie próśb, bez stawiania żądań.

Jaki jest cel komunikacji bez przemocy?

             Pierwszym podstawowym celem nie jest to, żeby Cię dziecko słuchało. A budowanie związku, zaufania, wzajemnego szacunku oraz wzmacnianie relacji, a te jak wiemy wymagają szczerości, szacunku i wrażliwości. Dlatego też w komunikacji bez przemocy jest kładziony duży nacisk na wyrażanie tego co czujesz i jakie masz potrzeby. Komunikacja bez przemocy zakłada, że inne osoby zazwyczaj będą chciały współpracować, jeśli odpowiednio sformułowasz swoje prośby.

Taki dialog nie jest możliwy jeśli ataki słowne wywołują strach, złość, bezsilność lub wstyd.

Konflikty to część naszej komunikacji.

Unikanie konfliktów to nie lada sztuka – punktem zapalnym może być praktycznie wszystko. Rosenberg wskazuje 4 aspekty komunikacji bez przemocy, które ułatwiają komunikowanie się w stylu języka żyrafy.

 Po pierwsze – OBSERWACJA

Bez ujawniania swoich negatywnych emocji należy wyrazić to, co zaobserwowano – nie oceniając, porównując czy wypominając inne, podobne sytuacje. Skupiamy się tylko na naszych obserwacjach. 
Co widzimy, co robią inni? Co słyszymy, co mówią inni? Wyzwaniem jest przekazywanie naszych obserwacji innym bez jednoczesnego ich oceniania lub oceniania.
Szakal powiedziaby „Ty nigdy nie robisz tego, o co Cię proszę!”.
Żyrafa natomiast rzekłaby „Widzę, że nie sprzątnąłeś swoich zabawek” – nie ma tu żadnej oceny czy krytyki, jest za to stwierdzenie faktu niewykonania obowiązku przez dziecko. Drugim krokiem jest opisanie uczucia, jakie tej sytuacji towarzyszy.

Przypominajka:

Werdykt: Jesteś zbyt leniwy, żeby mi pomóc

Porównianie: Janek ma lepsze oceny od Ciebie

Interpretacja: Twój pokój wygląda jak śmietnisko

Obserwacja: Na korytarzu leżą zabawki a na dywanie jest plama

Po drugie – UCZUCIA

 Następnie wyrażamy, jak te obserwacje sprawiają, że się czujemy. Nie jest to dla nas łatwe. W dzieciństwie wymagano od nas często, byśmy je ukrywali „chłopcy nie płaczą”, „Indianin nie zna bólu”. Dlatego niektórym z nas brakuje słownictwa (jako bonus stworzyłem listę uczuć. Możesz ją pobrać tutaj).

Im dokładniej nazywamy nasze uczucia, tym łatwiej jest naszemu partnerowi wczuć się w nas.
Ważne jest też, by zrozumieć, że każdy z nas jest odpowiedzialny za własne uczucia. Dlatego też każdy czuje coś innego. Mama może się zdenerwować na widok jajek z mąką na podłodze a tata wpaść w histeryczny śmiech (chyba, że on ją sprzątał)
w takim przypadku stwierdzenie „jestem rozczarowana, bo nie posprzątaliście” jest manipulacją i zrzuca odpowiedzialność za uczucia na dziecko.
Alternatywą jaką oferuje Komunikacja bez przemocy jest zamienić „jestem….ponieważ ty….” Na „jestem…. Ponieważ ja potrzebuje…”

Na przykład: „widzę rozrzucone jajka po podłodze. Czuję się zawiedziona, bo miałam nadzieję na czystą kuchnie, gdy przyjdą goście…..”

Po trzecie – POTRZEBY

Trzecim aspektem języka żyrafy jest określenie własnych potrzeb. Robiąc to, ponosimy odpowiedzialność za nasze uczucia. To, co robią lub mówią inni nie jest przyczyną naszych uczuć a jedynie ich wyzwalaczem.

Jeśli wyrażamy swoje potrzeby interpretując lub oceniając, nasz partner poczuje się krytykowany i będzie starał się bronić.
Odnosząc nasze uczucia do potrzeb ułatwiamy partnerowi empatyczną reakcję. A to bardzo pomaga nam w komunikacji.
Przykłady potrzeb znajdziesz tutaj

Po czwarte – PROŚBA

Jest to zarazem ostatni aspekt. Trzeba ją postawić bardzo jasno, by nie pozostawiać miejsca na domysły.
Bardzo ważne jest to, żeby była ona sformułowana pozytywnie, a nie jako żądanie. Bo te prowokują postawę obronną.
* w przypadku małych dzieci powinieneś upewnić się, czy w ogóle zrozumiały Twoją prośbę. Możesz to zrobić proszą dziecko, by powtórzyło to, co powiedziałeś.

Można powiedzieć: dzielimy się pracą. Ja sprzątam jajko, a Ty zamiatasz mąkę. Terapeuta rodzinny Jasper Juul uważa, że „dzieci chcą współpracować”, z czym się absolutnie zgadzam. Jeśli chcesz się dowiedzieć więcej polecam jego książkę zamiast wychowania

 Komunikacja bez przemocy zakłada także empatyczne podejście.

Jesteśmy empatyczni, gdy staramy się zrozumieć doświadczenia innych ludzi. By to zrobić, musimy wyzbyć się naszych wyobrażeń i osądów na temat tej osoby. Będąc empatycznym nie jest naszym zadaniem pozbycie się „problemu” drugiej osoby. Zamiast tego chcemy to zrozumieć.

W rozmowie z dzieckiem rodzic czy opiekun nie traktuje go z góry, tylko jak równego sobie. Zatem tłumacząc coś maluchowi, nigdy nie stójmy pochyleni nad nim, gdyż poczuje się osaczony i przytłoczony przez dorosłego. Dobrą praktyką jest ukucnięcie, by twarz dorosłego znalazła się na wysokości twarzy dziecka – w ten sposób czuje ono, że w dyskusji zajmuje równorzędne stanowisko, a jego emocje i potrzeby nie są mniej ważne niż potrzeby rozmówcy. Zaletą rozmowy na jednej płaszczyźnie jest też skupienie uwagi dziecka na twarzy rodzica – pomaga w tym nawiązanie kontaktu wzrokowego.

 

A co jeśli nam to nie wychodzi? Co z językiem szakala?

Krzyk, mimo że jest bardziej efektowny, nie jest dobrym sposobem na przekazanie dziecku, że robi coś niewłaściwego. O wiele bardziej efektywne będzie tłumaczenie – spokojna rozmowa, podczas której używane będą proste przekazy wypowiedziane ściszonym głosem. Ważne jest także zwracanie się do dziecka po imieniu. Rodzic targany nerwami może je wystraszyć, ale nie przekaże mu żadnej merytorycznej wiedzy. Dobrze jest zatem ustalać jasne reguły zachowania, zamiast zakazów czy nakazów. Dziecko uczy się w ten sposób odpowiedzialności za siebie i dokonywania właściwych wyborów. Obserwując własne dziecko, rodzic często umie przewidzieć, co wyzwoli w nim niewłaściwe zachowanie – w umiejętny i świadomy sposób może temu zatem zapobiec. Takie tłumaczenie ma szansę odnieść skutek, a na pewno ocali nerwy jednej i drugiej strony.

Krzyk często jest wyrazem wychowawczej bezsilności rodzica. Mimo swojego negatywnego wydźwięku ma także swoje zalety. Z pewnością jest on sposobem na sygnalizację oraz uwolnienie silnych emocji. Krzyk jako metoda wychowawcza jednak nie ma zalet, gdyż uczy dziecko takich zachowań, których sam opiekun nie akceptuje. Rodzic, który krzyczy, pokazuje własną bezsilność oraz przyzwala na agresję i przemoc. Daje odczuć dziecku, że przeszkadza mu, a także stoi na niższej pozycji. W takiej sytuacji będzie ono sfrustrowane i przeświadczone, że nie jest kochane. Osłabnie w nim poczucie własnej wartości, a w rezultacie może zostać popchnięte do zachowań agresywnych i autoagresywnych.
Warto pamiętać, krzyk dla dziecka nie oznacza „moje zachowanie było złe” tylko „ja jestem zły”.

Komunikacja bez przemocy ma nas nauczyć szacunku i zrozumienia do rozmówcy, bez względu na to, czy jest on dzieckiem, czy dorosłym. Stosowanie języka żyrafy z pewnością pomoże w nawiązywaniu trwałych i pozytywnych relacji interpersonalnych bez względu na to, gdzie się je zdobywa – w domu, szkole czy pracy. Krzyk stosowany jako metoda wychowawcza nie jest godny naśladowania, ale jeśli jest reakcją emocjonalną – nie ma w nim nic złego. Jednak jego następstwem powinno być wyjaśnienie swojego zachowania oraz ustalenie postępowania na przyszłość – zgodnie z koncepcją komunikacji bez przemocy.

NVC to także narzędzie do poszukiwania rozwiązań z wykorzystaniem dialogu opartym na empatii i zrozumieniu. Akceptując i respektując potrzeby drugiego człowieka, łatwiej jest dojść do porozumienia. Jest to także sposób rozwoju osobistego, który pozwala nazwać własne emocje i zrozumieć swoje potrzeby.

Jesteś ciekawy/a jak to wygląda w praktyce? TU możesz pobrać za darmo przykłady z dnia codziennego.

Podsumowanie w skrócie:

  • Pozbawiona przemocy komunikacja z dziećmi otwiera możliwość rozwiązywania konfliktów na poziomie oczu, bez raniących słów.
  • Ważny jest związek, a nie na posłuszeństwo.
  • W komunikacji bez przemocy najpierw dokonujesz obserwacji. Następnie wypowiadasz, jakie uczucie w tobie wywołuje i jakie masz potrzeby . Na koniec formułujesz prośbę .
  • To: „Teraz bądź cicho, nie mogę cię już słuchać”zmieniamy na  „Takie głośne dźwięki ranią moje uszy. Potrzebuję trochę więcej spokoju. Proszę, powiedz mi to jeszcze raz szeptem.
  • Nie musisz udawać lub mówić nienaturalnie. Po prostu ćwicz krok po kroku, wybierając aspekty, które są dla ciebie pomocne.

Polecam Książki

Porozumienie bez przemocy: Ćwiczenia
W świecie porozumienia bez przemocy
Zamiast wychowania

Artykuł Nie krzyczymy, tłumaczymy pochodzi z serwisu Bliskościowy Tata.

]]>